Sách giáo khoa Hoá học 10

Giải Câu 6 trang 69 SGK Hoá học 10

Bài 11. Liên kết cộng hoá trị   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Cho dãy các phân tử: C2H6C_2H_6, CH3OHCH_3OH, NH3NH_3. Phân tử nào trong dãy có thể tạo liên kết hydrogen? Vì sao?

b) Vẽ sơ đồ biểu diễn liên kết hydrogen giữa các phân tử đó.

Lời giải

a) Phân tử nào tạo được liên kết hydrogen? Vì sao?

Liên kết hydrogen được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn, thường là F, O, N) của phân tử này với nguyên tử F, O, N (còn cặp electron hoá trị riêng chưa liên kết) của phân tử khác. Vậy điều kiện là trong phân tử phải có liên kết X–H với X là F, O hoặc N.

Xét từng phân tử trong dãy:

- C2H6C_2H_6 (công thức CH3−CH3CH_3-CH_3): nguyên tử H chỉ liên kết với C. Carbon có độ âm điện không đủ lớn và không phải là F, O, N → không tạo được liên kết hydrogen.
- CH3OHCH_3OH: có nhóm O–H, nguyên tử H liên kết trực tiếp với O (độ âm điện lớn), đồng thời O còn cặp electron chưa liên kết → tạo được liên kết hydrogen.
- NH3NH_3: có liên kết N–H, nguyên tử H liên kết trực tiếp với N (độ âm điện lớn), N còn một cặp electron chưa liên kết → tạo được liên kết hydrogen.

Kết luận: Trong dãy, hai phân tử CH3OHCH_3OH và NH3NH_3 có thể tạo được liên kết hydrogen.

b) Sơ đồ biểu diễn liên kết hydrogen (liên kết hydrogen biểu diễn bằng dấu ba chấm ⋯\cdots):

- Giữa các phân tử CH3OHCH_3OH (H của nhóm O–H phân tử này hút về cặp electron của O phân tử kia):

CH3−O−H⋯O−H⋯O−HCH_3-O-H\cdots O-H\cdots O-H
                            ∣                ∣\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;|\;\;\;\;\;\;\;\;|
                          CH3      CH3\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;\;CH_3\;\;\;CH_3

Nghĩa là:   CH3OH⋯CH3OH⋯CH3OH\;CH_3OH\cdots CH_3OH\cdots CH_3OH, trong đó dấu ⋯\cdots nối từ H (của O–H) sang O của phân tử bên cạnh.

- Giữa các phân tử NH3NH_3 (H của N–H phân tử này hút về cặp electron riêng của N phân tử kia):

H2N−H⋯NH2−H⋯NH3H_2N-H\cdots N H_2-H\cdots NH_3

Viết gọn:   H3N⋯H3N⋯H3N\;H_3N\cdots H_3N\cdots H_3N, dấu ⋯\cdots nối từ H (của N–H) sang nguyên tử N còn cặp electron chưa liên kết của phân tử bên cạnh.

*(Ngoài ra, giữa CH3OHCH_3OH và NH3NH_3 cũng có thể tạo liên kết hydrogen, ví dụ: CH3−O−H⋯NH3CH_3-O-H\cdots NH_3.)*

Đáp số

CH3OHCH_3OH và NH3NH_3 tạo được liên kết hydrogen; C2H6C_2H_6 thì khôngSơ đồ: CH3OH⋯CH3OHCH_3OH\cdots CH_3OH (H của O–H ⋯\cdots O) và H3N⋯H3NH_3N\cdots H_3N (H của N–H ⋯\cdots N), dấu ⋯\cdots là liên kết hydrogen

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.