Giải Hoạt động trang 35 SGK Hoá học 11
Đề bài
Sưu tầm một số hình ảnh để báo cáo, thuyết trình về ứng dụng của ammonia trong thực tiễn. Sử dụng các tính chất vật lí và hoá học để giải thích cơ sở khoa học của các ứng dụng này.
Lời giải
Gợi ý báo cáo – thuyết trình: Ứng dụng của ammonia trong thực tiễn
(Mỗi ứng dụng gắn với hình ảnh sưu tầm và được giải thích bằng tính chất vật lí, hoá học của ammonia đã học trong SGK.)
a) Sản xuất phân đạm (ứng dụng lớn nhất)
*Hình ảnh gợi ý:* nhà máy đạm, bao phân urea , phân , rải trên ruộng.
*Cơ sở khoa học:* Phân tử ammonia có nguyên tố nitrogen ở số oxi hoá , là dạng nitrogen cây trồng dễ hấp thụ. Nhờ tính base (nguyên tử N còn cặp electron chưa liên kết), nhận proton của acid tạo muối ammonium:
Muối ammonium tan tốt, cung cấp đạm cho cây. cũng là nguyên liệu tổng hợp urea – loại phân đạm có hàm lượng nitrogen cao nhất.
b) Sản xuất nitric acid
*Hình ảnh gợi ý:* sơ đồ dây chuyền sản xuất , tháp oxi hoá.
*Cơ sở khoa học:* N trong ở mức oxi hoá thấp nên có tính khử, bị oxi hoá bởi có xúc tác tạo , đây là bước đầu điều chế (nguyên liệu cho phân bón, thuốc nổ, phẩm nhuộm):
c) Chất làm lạnh (môi chất lạnh) trong công nghiệp
*Hình ảnh gợi ý:* hệ thống làm lạnh kho đông, nhà máy nước đá, điều hoà công nghiệp dùng .
*Cơ sở khoa học:* dựa vào tính chất vật lí: dễ hoá lỏng (nhiệt độ sôi ) và khi bay hơi thu nhiệt lớn từ môi trường xung quanh làm hạ nhiệt độ, nên được dùng làm môi chất trong máy lạnh, kho đông lạnh.
d) Dung dịch ammonia (amoniac) tẩy rửa, trong phòng thí nghiệm
*Hình ảnh gợi ý:* lọ dung dịch , nước lau kính có ammonia.
*Cơ sở khoa học:* tan rất nhiều trong nước (thí nghiệm "vòi phun") tạo dung dịch có tính base yếu:
Môi trường base giúp làm sạch dầu mỡ, vết bẩn; dung dịch cũng dùng để nhận biết, tạo phức trong phòng thí nghiệm.
e) Nguyên liệu tổng hợp nhiều hoá chất khác
*Hình ảnh gợi ý:* sơ đồ sản xuất soda, thuốc nổ, tơ sợi, dược phẩm.
*Cơ sở khoa học:* từ (và các sản phẩm của nó như , muối ammonium) tổng hợp được soda , thuốc nổ, phẩm nhuộm, dược phẩm… nhờ khả năng tham gia phản ứng acid – base và phản ứng oxi hoá – khử.
Kết luận: Hầu hết ứng dụng của ammonia đều bắt nguồn từ hai nhóm tính chất: tính chất vật lí (dễ hoá lỏng, thu nhiệt khi bay hơi, tan nhiều trong nước) và tính chất hoá học (tính base do cặp electron của N, tính khử do N ở số oxi hoá ).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.