Giải Câu hỏi trang 128 SGK Hoá học 12
Đề bài
Các kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất và hợp kim của chúng được sử dụng phổ biến làm vật liệu chế tạo dụng cụ, thiết bị, máy móc, phương tiện giao thông,...
Các ứng dụng này dựa trên tính chất nào của kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất?
Hình 27.1. Một số ứng dụng của kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất. Gồm các ô nguyên tố kèm ứng dụng minh hoạ: Sc (21, Scandium) → Dụng cụ thể thao; Ti (22, Titanium) → Vật liệu hàng không; V (23, Vanadium) → Công cụ cầm tay; Cr (24, Chromium) → Khung xe; Mn (25, Manganese) → Vỏ hộp; Fe (26, Iron) → Tàu thuỷ; Co (27, Cobalt) → Nam châm; Ni (28, Nickel) → Tiền xu; Cu (29, Copper) → Dây dẫn điện.
Lời giải
Phân tích đề bài
Các ứng dụng trong Hình 27.1 (dụng cụ thể thao, vật liệu hàng không, công cụ cầm tay, khung xe, vỏ hộp, thân tàu thuỷ, nam châm, tiền xu, dây dẫn điện) đều là ứng dụng dùng kim loại và hợp kim làm vật liệu chế tạo. Muốn dùng được như vậy, kim loại phải có những tính chất vật lí phù hợp. Vậy các ứng dụng này dựa chủ yếu trên các tính chất vật lí đặc trưng của kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất.
Trả lời
- Độ cứng cao, độ bền cơ học lớn, nhiệt độ nóng chảy cao ⇒ chịu được lực, va đập, mài mòn và nhiệt → dùng làm công cụ cầm tay (V), khung xe (Cr), vỏ hộp (Mn), thân tàu thuỷ (Fe), dụng cụ, thiết bị, máy móc, phương tiện giao thông.
- Tính dẻo, dễ gia công (dễ dát mỏng, kéo sợi) ⇒ dễ tạo hình thành các chi tiết, vật liệu.
- Độ bền cơ học cao kết hợp khối lượng riêng tương đối nhỏ ở một vài kim loại (Ti, Sc) ⇒ vật liệu bền mà nhẹ → Ti làm vật liệu hàng không, Sc làm dụng cụ thể thao.
- Dẫn điện và dẫn nhiệt tốt ⇒ Cu làm dây dẫn điện.
- Tính chất từ (Fe, Co, Ni) ⇒ Co dùng làm nam châm.
Tóm lại, các ứng dụng đó dựa trên các tính chất vật lí của kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất: độ cứng và độ bền cơ học cao, nhiệt độ nóng chảy cao, tính dẻo (dễ gia công), dẫn điện và dẫn nhiệt tốt, và ở một số kim loại còn có tính từ.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.