Giải Hoạt động trang 129 SGK Hoá học 12
Đề bài
Cấu hình electron của nguyên tử các nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất được cho trong bảng sau:
Thực hiện các yêu cầu sau:
1. Trong bảng tuần hoàn, các nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất thuộc khối s, p, d hay f?
2. Nhận xét chung về cấu hình electron của nguyên tử kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất về:
a) Đặc điểm giống nhau và khác nhau trong cấu hình electron nguyên tử.
b) Sự biến đổi số electron trên phân lớp 3d và 4s.
Bảng 27.1. Cấu hình electron của nguyên tử các nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất:
| Số hiệu nguyên tử | Nguyên tử | Cấu hình electron | Số hiệu nguyên tử | Nguyên tử | Cấu hình electron |
|---|---|---|---|---|---|
| 21 | Sc | [Ar]3d4s | 26 | Fe | [Ar]3d4s |
| 22 | Ti | [Ar]3d4s | 27 | Co | [Ar]3d4s |
| 23 | V | [Ar]3d4s | 28 | Ni | [Ar]3d4s |
| 24 | Cr | [Ar]3d4s | 29 | Cu | [Ar]3d4s |
| 25 | Mn | [Ar]3d4s | | | |
Lời giải
1. Khối nguyên tố
Cấu hình electron của các nguyên tố này đều có dạng , tức là electron cuối cùng (electron có mức năng lượng cao) được điền vào phân lớp 3d. Vì vậy, các nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất thuộc khối d.
2. Nhận xét chung về cấu hình electron
a) Đặc điểm giống nhau và khác nhau
- *Giống nhau:* Nguyên tử các nguyên tố đều có cùng phần lõi khí hiếm là (cấu hình của argon). Electron được điền tiếp vào phân lớp và phân lớp (đây là các electron hóa trị). Lớp ngoài cùng đều là lớp thứ tư (phân lớp ).
- *Khác nhau:* Số electron trên phân lớp của mỗi nguyên tử khác nhau và tăng dần từ Sc đến Cu. Ngoài ra, phần lớn nguyên tử có cấu hình , nhưng Cr và Cu lại chỉ có .
b) Sự biến đổi số electron trên phân lớp 3d và 4s
- *Phân lớp :* số electron tăng dần từ (Sc) đến (Cu).
- *Phân lớp :* hầu hết các nguyên tử đều có ; riêng Cr () và Cu () chỉ có . Nguyên nhân là cấu hình bán bão hòa và cấu hình bão hòa bền vững hơn, nên một electron từ chuyển sang để đạt cấu hình bền này.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.