Giải Hoạt động trang 27 SGK Hoá học 12

Lời giải

Phân tích đặc điểm cấu tạo phân tử saccharose

Phân tử saccharose có công thức $C_{12}H_{22}O_{11}$, được tạo thành từ một gốc $\alpha$-glucose và một gốc $\beta$-fructose liên kết với nhau qua nguyên tử oxygen giữa $C_1$ của glucose và $C_2$ của fructose (liên kết $\alpha$-1,2-glycoside).

Từ công thức cấu tạo nhận thấy:
- Phân tử còn nhiều nhóm $-OH$ (trong đó có các nhóm $-OH$ kề nhau).
- Có liên kết glycoside nối hai đơn vị monosaccharide.
- Không còn nhóm $-OH$ hemiacetal (nhóm $-OH$ ở $C_1$ của glucose đã dùng để tạo liên kết glycoside), nên phân tử không thể mở vòng để tạo dạng mạch hở có nhóm aldehyde $-CHO$.

Dự đoán các tính chất hoá học có thể có

a) Tính chất của polyalcohol (ancol đa chức): Do có nhiều nhóm $-OH$ kề nhau, saccharose có thể hoà tan $Cu(OH)_2$ ở nhiệt độ thường tạo thành dung dịch phức màu xanh lam.

b) Phản ứng thuỷ phân: Do có liên kết glycoside nối hai gốc monosaccharide, saccharose có thể bị thuỷ phân (xúc tác acid, đun nóng hoặc nhờ enzyme) tạo ra glucose và fructose:
$$C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \xrightarrow{H^+,\ t^o} C_6H_{12}O_6\ (glucose) + C_6H_{12}O_6\ (fructose)$$

c) Không có tính khử: Do không còn nhóm $-OH$ hemiacetal nên phân tử không mở vòng để tạo nhóm $-CHO$. Vì vậy dự đoán saccharose không tham gia phản ứng tráng bạc và không có tính khử như glucose.

Đáp số