Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Câu hỏi trang 32 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 6. Khúc xạ ánh sáng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trả lời các câu hỏi sau:
1. Góc khúc xạ lớn hơn hay nhỏ hơn góc tới?
2. Khi nào sẽ xảy ra hiện tượng chỉ có tia phản xạ?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 32 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Bảng 6.1:
| Góc tới | Tia khúc xạ | Tia phản xạ |
|---|---|---|
| i nhỏ | Độ sáng giảm dần khi tăng i | Độ sáng tăng dần khi tăng i |
| i = i_th | Bắt đầu không nhìn thấy | Rất sáng |
| i có giá trị lớn hơn i_th | Không còn nhìn thấy | Rất sáng |

Lời giải

1. So sánh góc khúc xạ và góc tới

Dựa vào thí nghiệm ở Bảng 6.1, khi tăng dần góc tới $i$ thì đến một giá trị $i = i_{th}$ tia khúc xạ bắt đầu không còn nhìn thấy, chứng tỏ tia khúc xạ đã đi là là mặt phân cách (góc khúc xạ đạt $90^\circ$). Điều này chỉ xảy ra khi ánh sáng truyền từ môi trường chiết quang hơn sang môi trường chiết quang kém hơn (ví dụ từ nước, thủy tinh sang không khí).

Trong trường hợp này, với mỗi góc tới thì góc khúc xạ luôn lớn hơn góc tới (tia khúc xạ lệch xa pháp tuyến hơn so với tia tới).

2. Khi nào chỉ có tia phản xạ

Theo Bảng 6.1: khi góc tới còn nhỏ thì vừa có tia khúc xạ (độ sáng giảm dần) vừa có tia phản xạ (độ sáng tăng dần). Khi góc tới tăng đến giá trị tới hạn $i_{th}$ thì tia khúc xạ bắt đầu không nhìn thấy, và khi góc tới lớn hơn $i_{th}$ thì tia khúc xạ hoàn toàn biến mất, toàn bộ ánh sáng bị phản xạ trở lại (tia phản xạ rất sáng).

Vậy hiện tượng chỉ có tia phản xạ (phản xạ toàn phần) xảy ra khi góc tới lớn hơn hoặc bằng góc tới hạn: $i \geq i_{th}$, với điều kiện ánh sáng truyền từ môi trường chiết quang hơn sang môi trường chiết quang kém hơn.

Đáp số

Góc khúc xạ lớn hơn góc tớiKhi góc tới lớn hơn hoặc bằng góc tới hạn ($i \geq i_{th}$) và ánh sáng đi từ môi trường chiết quang hơn sang chiết quang kém hơn

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.