Giải Câu hỏi trang 55 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Đề bài
1. Em có nhận xét gì về các chính sách của nhà Lý trong phát triển kinh tế? Theo em, những chính sách đó có tác dụng thế nào?
2. Trình bày nét chính về tình hình kinh tế, xã hội Đại Việt thời Lý.
Gợi ý trả lời
Câu 1. Nhận xét về các chính sách phát triển kinh tế của nhà Lý và tác dụng của chúng
a) Nhận xét về các chính sách kinh tế của nhà Lý
- *Về nông nghiệp:* Nhà Lý rất quan tâm, coi trọng nông nghiệp. Nhà nước thực hiện nhiều chính sách tiến bộ: hằng năm các vua Lý thường về địa phương cày tịch điền (lễ cày ruộng) để khuyến khích sản xuất; khuyến khích khai khẩn đất hoang, mở rộng diện tích canh tác; cho đào kênh mương, đắp đê phòng lụt (tiêu biểu là đắp đê sông Như Nguyệt); ban hành lệnh cấm giết mổ trâu, bò để bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp.
- *Về thủ công nghiệp:* Các nghề thủ công cổ truyền được duy trì và phát triển như nghề dệt, làm gốm, đúc đồng, rèn sắt, làm giấy, nhuộm vải… Nhiều công trình nổi tiếng được tạo dựng như chuông Quy Điền, tháp Báo Thiên.
- *Về thương nghiệp:* Việc buôn bán trong và ngoài nước được mở mang. Vân Đồn (Quảng Ninh) được coi là nơi buôn bán sầm uất, trao đổi hàng hóa với thương nhân nước ngoài.
=> Nhận xét chung: Các chính sách kinh tế của nhà Lý toàn diện (bao quát cả nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp), tiến bộ và phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước, trong đó đặc biệt chú trọng và ưu tiên phát triển nông nghiệp.
b) Tác dụng của các chính sách
- Thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát triển, mùa màng bội thu, đời sống nhân dân no đủ, ổn định.
- Làm cho thủ công nghiệp và thương nghiệp có điều kiện phát triển, sản phẩm phong phú, việc buôn bán trong và ngoài nước được mở rộng.
- Nhờ kinh tế phát triển, đất nước ngày càng ổn định, vững mạnh, tạo cơ sở cho sự phát triển về chính trị, văn hóa và củng cố sức mạnh để bảo vệ nền độc lập của Đại Việt.
Câu 2. Nét chính về tình hình kinh tế, xã hội Đại Việt thời Lý
a) Tình hình kinh tế
- *Nông nghiệp* là ngành kinh tế chủ đạo. Nhà nước thi hành nhiều chính sách khuyến nông: lễ cày tịch điền, khuyến khích khai hoang, đào kênh mương, đắp đê, cấm giết hại trâu bò. Nhờ đó, nông nghiệp phát triển, nhiều năm mùa màng bội thu.
- *Thủ công nghiệp* khá phát triển với nhiều ngành nghề: dệt, gốm, đúc đồng, rèn sắt, làm giấy, xây dựng chùa tháp… Các sản phẩm thủ công ngày càng tinh xảo; có những công trình quy mô lớn, trình độ kĩ thuật cao.
- *Thương nghiệp:* việc trao đổi, buôn bán trong nước và với nước ngoài được mở rộng. Thăng Long là trung tâm buôn bán sầm uất; Vân Đồn là nơi giao thương với thương nhân nước ngoài.
b) Tình hình xã hội
Xã hội thời Lý gồm hai bộ phận chính:
- *Bộ phận thống trị:* gồm vua, quan lại, hoàng tử, công chúa cùng một số địa chủ. Đây là tầng lớp có nhiều đặc quyền, nắm giữ ruộng đất và quyền lực.
- *Bộ phận bị trị:* chiếm đa số, gồm nông dân (lực lượng sản xuất chủ yếu, cày ruộng công của làng xã và nộp thuế, đi lao dịch cho nhà nước), thợ thủ công và thương nhân; thấp kém nhất là nô tì (phục vụ trong cung điện, nhà quan lại).
=> Nhận xét: Nhìn chung, dưới thời Lý, kinh tế phát triển ổn định, đời sống nhân dân tương đối no đủ; xã hội có sự phân hóa thành các tầng lớp nhưng mâu thuẫn xã hội chưa gay gắt, đất nước thái bình, thịnh trị.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.