Giải Câu hỏi trang 57 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Đề bài
1. Giới thiệu những thành tựu tiêu biểu về văn hoá, giáo dục thời Lý.
2. Việc xây dựng Văn Miếu – Quốc Tử Giám và mở khoa thi đầu tiên có ý nghĩa như thế nào?
Gợi ý trả lời
1. Những thành tựu tiêu biểu về văn hoá, giáo dục thời Lý
a) Về tư tưởng, tôn giáo:
- Phật giáo được tôn sùng, phát triển rộng khắp và trở thành quốc giáo. Vua, quan và nhân dân đều sùng đạo Phật; nhiều chùa tháp được xây dựng như chùa Một Cột, chùa Phật Tích, chùa Dạm, tháp Báo Thiên...
- Nho giáo bắt đầu được coi trọng vì phục vụ cho việc xây dựng và củng cố chính quyền của nhà nước.
- Đạo giáo cũng khá thịnh hành, được kết hợp với các tín ngưỡng dân gian.
b) Về văn học:
- Văn học chữ Hán bước đầu phát triển, tiêu biểu là bài thơ *Nam quốc sơn hà* (được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta), *Chiếu dời đô* của Lý Công Uẩn...
c) Về giáo dục, khoa cử:
- Năm 1070, nhà Lý cho xây dựng Văn Miếu ở Thăng Long để thờ Khổng Tử và là nơi dạy học cho các con vua.
- Năm 1075, nhà Lý mở khoa thi đầu tiên để tuyển chọn quan lại.
- Năm 1076, nhà Lý cho xây dựng Quốc Tử Giám – được coi là trường đại học đầu tiên của Đại Việt, lúc đầu dành cho con em quý tộc, quan lại, sau mở rộng cho những người giỏi trong cả nước.
d) Về nghệ thuật, kiến trúc, điêu khắc:
- Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc phát triển với nhiều công trình có quy mô lớn, độc đáo như Hoàng thành Thăng Long, tháp Báo Thiên, chuông Quy Điền, vạc Phổ Minh...
- Điêu khắc tinh tế với các hình tượng: hoa sen, hoa cúc, hình rồng mình trơn uốn lượn mềm mại (Rồng thời Lý) – trở thành biểu tượng nghệ thuật đặc sắc.
- Các loại hình nghệ thuật dân gian như hát chèo, múa rối nước, các trò chơi dân gian... rất phát triển và được ưa chuộng.
2. Ý nghĩa của việc xây dựng Văn Miếu – Quốc Tử Giám và mở khoa thi đầu tiên
- Thể hiện sự quan tâm, coi trọng giáo dục, đào tạo nhân tài của nhà Lý, đánh dấu bước phát triển quan trọng của nền giáo dục nước nhà.
- Mở ra việc tuyển chọn quan lại thông qua thi cử, lựa chọn được những người có tài, có đức để phục vụ đất nước thay cho việc chỉ dựa vào dòng dõi quý tộc.
- Góp phần nâng cao dân trí, xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước, khẳng định nền độc lập, tự chủ và trình độ văn hoá của Đại Việt.
- Để lại truyền thống hiếu học, trọng dụng nhân tài quý báu cho dân tộc. Văn Miếu – Quốc Tử Giám trở thành biểu tượng của nền giáo dục và văn hoá Việt Nam, được giữ gìn đến ngày nay.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.