Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 8

Giải Câu hỏi trang 28 SGK Lịch sử và Địa lí 8

Bài 6. Công cuộc khai phá vùng đất phía Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đánh giá về chúa Nguyễn Hoàng – người có công rất lớn trong quá trình khai phá, mở mang vùng đất Đàng Trong từ nửa cuối thế kỉ XVI, sử Triều Nguyễn có chép: "Chúa vỗ về quân dân, thu dùng hào kiệt… được dân mến phục… Nghiệp đế dựng lên, thực là xây nền từ đấy" (Quốc sử quán Triều Nguyễn, Đại Nam thực lục, Tập một, NXB Giáo dục, 2002, tr. 28). Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về chúa Nguyễn Hoàng và công cuộc khai phá vùng đất phía Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII.

Gợi ý trả lời

a) Hiểu biết về chúa Nguyễn Hoàng

- Nguyễn Hoàng (1525 – 1613) là con trai của Nguyễn Kim. Trong bối cảnh họ Trịnh nắm quyền lực ở Đàng Ngoài và tìm cách lấn át, loại trừ thế lực họ Nguyễn, năm 1558 ông đã xin vào trấn thủ vùng Thuận Hóa, sau đó kiêm quản cả Quảng Nam (từ năm 1570).

- Tại vùng đất mới, ông có nhiều chính sách tiến bộ: vỗ về, chăm lo cho quân dân, thu dùng hào kiệt, giảm sưu thuế nên được nhân dân mến phục, gọi là chúa Tiên. Nhờ đó vùng Thuận – Quảng dần trở nên ổn định, trù phú, trở thành chỗ dựa vững chắc cho các đời chúa Nguyễn về sau. Đúng như sử Triều Nguyễn đánh giá: *"Nghiệp đế dựng lên, thực là xây nền từ đấy"*.

- Ông được coi là người đặt nền móng cho sự nghiệp của các chúa Nguyễn ở Đàng Trong và cho công cuộc khai phá, mở mang bờ cõi về phía nam của dân tộc.

b) Công cuộc khai phá vùng đất phía Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII

- Nửa cuối thế kỉ XVI – đầu thế kỉ XVII: Nguyễn Hoàng và nhân dân tổ chức khai hoang, lập làng, phát triển sản xuất ở vùng Thuận Hóa – Quảng Nam, mở rộng dần cư dân người Việt về phía nam.

- Năm 1611: Nguyễn Hoàng lập phủ Phú Yên.

- Năm 1653: vùng đất đến sông Phan Rang (thuộc Ninh Thuận, Bình Thuận ngày nay) thuộc về chúa Nguyễn.

- Năm 1698: Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lí phía nam, lập phủ Gia Định, đặt nền hành chính cho vùng đất Nam Bộ.

- Năm 1757: chúa Nguyễn hoàn thiện hệ thống chính quyền trên vùng đất Nam Bộ tương đương như ngày nay.

- Ý nghĩa: Trong các thế kỉ XVI – XVIII, cùng với dòng người Việt di cư, các chúa Nguyễn đã từng bước khai phá, xác lập và thực thi chủ quyền trên vùng đất phía nam (bao gồm cả vùng đất liền và các đảo, quần đảo như Hoàng Sa, Trường Sa với việc lập các đội Hoàng Sa, Bắc Hải). Công cuộc đó đã mở mang bờ cõi, hình thành nên lãnh thổ phía nam của đất nước và để lại nhiều di sản quý báu cho dân tộc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.