Giải Luyện tập 1 trang 15 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Gợi ý trả lời

Luyện tập 1 (trang 15). Sơ đồ tư duy khái quát những nét chính của tình hình châu Âu và nước Mỹ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918 – 1945). Có thể trình bày theo dạng cây phân nhánh với chủ đề trung tâm là "CHÂU ÂU VÀ NƯỚC MỸ (1918 – 1945)", tỏa ra hai nhánh lớn: *Châu Âu* và *Nước Mỹ*.

a) Nhánh 1 — CHÂU ÂU

- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất (1918 – 1923):
- Bản đồ chính trị thay đổi: xuất hiện một số quốc gia mới (Áo, Ba Lan, Tiệp Khắc, Nam Tư…).
- Các nước đều suy yếu, kể cả nước thắng trận.
- Khủng hoảng kinh tế – chính trị; cao trào cách mạng dâng cao → Quốc tế Cộng sản (Quốc tế thứ ba) thành lập năm 1919.
- Thời kì ổn định tạm thời (1924 – 1929):
- Chính quyền tư sản đẩy lùi cao trào cách mạng.
- Kinh tế phục hồi và phát triển nhanh.
- Đại khủng hoảng kinh tế thế giới (1929 – 1933):
- Bắt đầu từ Mỹ, lan ra toàn châu Âu, tàn phá nặng nề kinh tế – xã hội.
- Cách thoát khỏi khủng hoảng (sau 1933):
- Anh, Pháp: tiến hành cải cách kinh tế – xã hội, duy trì chế độ dân chủ tư sản.
- Đức, I-ta-li-a: phát xít hóa chế độ thống trị, chạy đua vũ trang → nguy cơ chiến tranh mới.

b) Nhánh 2 — NƯỚC MỸ

- Thời kì phồn vinh (1918 – 1929):
- Kinh tế phát triển nhanh, bước vào thời kì "phồn vinh".
- Trở thành trung tâm kinh tế – tài chính số một thế giới.
- Tuy vậy, sự phát triển không đồng đều, phân hóa giàu – nghèo sâu sắc.
- Khủng hoảng kinh tế (1929 – 1933):
- Khủng hoảng trầm trọng bùng nổ (bắt đầu từ lĩnh vực tài chính – ngân hàng), gây hậu quả nặng nề về kinh tế, chính trị, xã hội.
- Chính sách mới (New Deal):
- Tổng thống Ph. Ru-dơ-ven thực hiện *Chính sách mới*.
- Nhà nước tăng cường vai trò điều tiết, kiểm soát kinh tế → đưa nước Mỹ thoát khỏi khủng hoảng, duy trì chế độ dân chủ tư sản.

*Gợi ý vẽ:* đặt chủ đề ở giữa trang, kẻ hai nhánh chính (Châu Âu / Nước Mỹ), mỗi nhánh chính chia thành các nhánh nhỏ theo mốc thời gian như trên, dùng từ khóa ngắn gọn và mũi tên thể hiện quan hệ nguyên nhân – kết quả.