Giải Luyện tập 2 trang 15 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Gợi ý trả lời

Nhận xét về con đường thoát khỏi đại suy thoái (khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933) của các nước tư bản châu Âu và nước Mỹ:

a) Có hai con đường khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện của mỗi nước:

- Các nước có nhiều thuộc địa, nhiều vốn và thị trường (như Mỹ, Anh, Pháp) đã tiến hành cải cách kinh tế – xã hội để thoát khỏi khủng hoảng. Tiêu biểu là nước Mỹ với Chính sách mới (New Deal) của Tổng thống Ph. Ru-dơ-ven: Nhà nước tăng cường vai trò điều tiết, can thiệp vào kinh tế, giải quyết nạn thất nghiệp, phục hồi sản xuất,… nhờ đó vẫn duy trì được nền dân chủ tư sản.

- Các nước ít thuộc địa, thiếu vốn, nguyên liệu và thị trường (như Đức, I-ta-li-a và cả Nhật Bản ở châu Á) lại đi theo con đường phát xít hóa bộ máy chính quyền, thiết lập chế độ độc tài, ráo riết chạy đua vũ trang và chuẩn bị chiến tranh để phân chia lại thị trường, thuộc địa trên thế giới.

b) Đánh giá chung:

- Cả hai con đường trên đều nhằm mục đích chung là cứu nguy cho chủ nghĩa tư bản, đưa các nước thoát khỏi khủng hoảng.

- Tuy nhiên, hai con đường dẫn tới hai hệ quả trái ngược: con đường cải cách dân chủ giúp xã hội ổn định tương đối; còn con đường phát xít hóa đã đẩy nhân loại đứng trước nguy cơ một cuộc chiến tranh thế giới mới, trực tiếp dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945).

→ Qua đó cho thấy sự lựa chọn con đường thoát khỏi khủng hoảng phụ thuộc chặt chẽ vào tiềm lực và vị thế của từng nước, đồng thời bộc lộ bản chất và những mâu thuẫn gay gắt trong lòng chủ nghĩa tư bản giữa hai cuộc chiến tranh thế giới.