Mục lục Bài 228/228
Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 9

Giải Câu hỏi trang 182 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Bài 14. Bắc Trung Bộ   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin mục a và hình 14.4, hãy:
– Phân tích tình hình phát triển và phân bố ngành nông nghiệp ở vùng Bắc Trung Bộ.
– Nhận xét sự phát triển và phân bố ngành lâm nghiệp ở vùng Bắc Trung Bộ.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 182 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bản đồ kinh tế vùng Bắc Trung Bộ năm 2024, thể hiện vùng kéo dài từ Thanh Hoá ở phía bắc (giáp Trung du và miền núi phía Bắc, Đồng bằng sông Hồng) qua Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị đến Huế ở phía nam (giáp Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên); phía tây giáp Lào, phía đông là Vịnh Bắc Bộ và Biển Đông (có đảo Hòn Mê, đảo Cồn Cỏ, các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam).

Phân bố sử dụng đất nông – lâm nghiệp (theo nền màu):
- Dải đồng bằng ven biển hẹp chạy dọc phía đông (màu vàng nhạt) là vùng trồng cây lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp hàng năm, tập trung ở đồng bằng Thanh Hoá, ven biển Nghệ An, Hà Tĩnh và các dải ven biển Quảng Bình, Quảng Trị, Huế.
- Các khu vực màu cam (vùng trồng cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả) phân bố ở vùng gò đồi phía tây Nghệ An, Hà Tĩnh và rải rác Thanh Hoá, Quảng Trị.
- Vùng đồi núi phía tây rộng lớn chủ yếu là vùng rừng (màu xanh lục đậm) và vùng nông – lâm kết hợp (xanh lục nhạt), chiếm phần lớn diện tích các tỉnh dọc biên giới Việt – Lào.
- Dọc ven biển, cửa sông có các dải vùng nuôi trồng thuỷ sản (màu tím nhạt).

Cây trồng và vật nuôi chủ yếu (ký hiệu trên bản đồ): lúa và ngô ở các đồng bằng ven biển; lạc, mía phân bố ở Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh; cao su, hồ tiêu, cà phê, chè, cây ăn quả ở vùng gò đồi phía tây (Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế); chăn nuôi trâu, bò ở vùng đồi núi, lợn và gia cầm phổ biến ở đồng bằng. Ven biển có hoạt động nuôi trồng thuỷ sản và khai thác hải sản, cùng các khu nông nghiệp công nghệ cao.

Lâm nghiệp: vùng rừng tập trung dày đặc ở sườn đông Trường Sơn và vùng đồi núi phía tây các tỉnh; có nhiều vườn quốc gia, khu bảo tồn như Bến En (Thanh Hoá), Pù Mát (Nghệ An), Vũ Quang (Hà Tĩnh), Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình). Rừng và mô hình nông – lâm kết hợp phủ phần lớn nửa phía tây của vùng, gắn với khai thác gỗ và lâm sản ở vùng đồi núi, trong đó Nghệ An có diện tích rừng và sản lượng gỗ lớn.

Gợi ý trả lời

– Phân tích tình hình phát triển và phân bố ngành nông nghiệp ở vùng Bắc Trung Bộ:

a) *Trồng trọt:*

- Cây lương thực (chủ yếu là lúa, ngô): được trồng tập trung ở dải đồng bằng ven biển phía đông, nhất là đồng bằng Thanh Hoá và các dải đồng bằng ven biển Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Huế. Do đồng bằng nhỏ hẹp, đất kém màu mỡ nên sản lượng lương thực bình quân đầu người chưa cao, nhưng vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm nhu cầu tại chỗ.

- Cây công nghiệp hàng năm: lạc, mía được trồng nhiều ở Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh – nơi có các dải đất pha cát và vùng ven đồng bằng.

- Cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả: cao su, hồ tiêu, cà phê, chè, cây ăn quả phân bố ở vùng gò đồi phía tây (Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế), gắn với đất feralit ở vùng đồi trước núi. Việc hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp lâu năm đã góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng và nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp.

b) *Chăn nuôi:*

- Trâu, bò được nuôi nhiều ở vùng đồi núi phía tây, nơi có đồng cỏ và điều kiện chăn thả thuận lợi.

- Lợn và gia cầm phổ biến ở các đồng bằng ven biển, nơi có nguồn thức ăn từ sản xuất lương thực.

c) *Thuỷ sản:*

- Dọc ven biển, cửa sông phát triển mạnh nuôi trồng thuỷ sản (tôm, cá...) và khai thác hải sản trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ, Biển Đông. Vùng còn hình thành một số khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao năng suất và chất lượng.

→ Nhận định chung: Nông nghiệp Bắc Trung Bộ đang phát triển theo hướng đa dạng hoá, với sự phân hoá rõ rệt theo không gian từ đông sang tây: đồng bằng ven biển trồng cây lương thực – thực phẩm, cây công nghiệp hàng năm và nuôi trồng, khai thác thuỷ sản; vùng gò đồi, đồi núi phía tây phát triển cây công nghiệp lâu năm, cây ăn quả và chăn nuôi gia súc lớn. Tuy nhiên sản xuất còn gặp nhiều khó khăn do thiên tai (bão, lũ, gió phơn Tây Nam khô nóng, hạn hán) và diện tích đất nông nghiệp hạn chế.

– Nhận xét sự phát triển và phân bố ngành lâm nghiệp ở vùng Bắc Trung Bộ:

- Bắc Trung Bộ là vùng có diện tích rừng lớn, rừng tập trung dày đặc ở sườn đông dãy Trường Sơn và vùng đồi núi phía tây của các tỉnh, chiếm phần lớn nửa phía tây của vùng. Đây là điều kiện để phát triển cả lâm nghiệp khai thác và trồng rừng.

- Hoạt động lâm nghiệp gắn với khai thác gỗ và lâm sản ở vùng đồi núi; trong đó Nghệ An là tỉnh có diện tích rừng và sản lượng gỗ lớn nhất vùng.

- Vùng phát triển mô hình nông – lâm kết hợp ở vùng gò đồi, góp phần sử dụng hợp lí tài nguyên đất, chống xói mòn và nâng cao thu nhập cho người dân.

- Rừng còn có vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai (chắn gió, chắn cát, hạn chế lũ lụt) và bảo tồn đa dạng sinh học, thể hiện ở nhiều vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên: Bến En (Thanh Hoá), Pù Mát (Nghệ An), Vũ Quang (Hà Tĩnh), Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình).

→ Nhận định chung: Lâm nghiệp là thế mạnh nổi bật của vùng, phát triển theo hướng kết hợp khai thác với bảo vệ, trồng rừng và bảo tồn; rừng phân bố chủ yếu ở phía tây, giữ vai trò to lớn cả về kinh tế lẫn phòng hộ, bảo vệ môi trường cho vùng thường xuyên chịu thiên tai.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.