Giải Bài 2 trang 95 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Tìm đọc thêm một số văn bản thông tin về sự sống trên Trái Đất và hoạt động bảo vệ môi trường. So sánh các thông tin đó với thông tin mà bạn đã học trong các văn bản trên.
Gợi ý trả lời
Lưu ý về xuất xứ: Đây là bài tập phần Củng cố, mở rộng của bài văn bản thông tin (trong Ngữ văn 10 – KNTT, tập hai: bài *"Hành trang cuộc sống"*, gồm các văn bản *Sự sống và cái chết* của Trịnh Xuân Thuận, *Nghệ thuật truyền thống của người Việt*, *Phục hồi tầng ozone: Thành công hiếm hoi của nỗ lực toàn cầu*…). Đây KHÔNG phải bài thơ *"Vẻ đẹp của thơ ca"*. Bài yêu cầu HS tự tìm đọc thêm và so sánh nên lời giải dưới đây là bài làm mẫu mang tính định hướng.
a) Tìm đọc thêm một số văn bản thông tin về sự sống trên Trái Đất và hoạt động bảo vệ môi trường
HS có thể tìm đọc theo các nguồn và nhóm văn bản sau:
- *Nguồn tin cậy:* sách khoa học thường thức, tạp chí (Tia Sáng, National Geographic, Khoa học và Đời sống), các trang/báo chính thống về môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường, WWF, Chương trình Môi trường Liên hợp quốc – UNEP).
- *Một số văn bản tiêu biểu có thể đọc:*
1. *Sự sống và cái chết* (Trịnh Xuân Thuận) – đã học, nói về quá trình tiến hóa của sự sống trên Trái Đất qua hàng tỉ năm.
2. Các bài viết về biến đổi khí hậu, hiệu ứng nhà kính, sự nóng lên toàn cầu.
3. Các báo cáo, bài viết về đa dạng sinh học và nguy cơ tuyệt chủng của các loài.
4. Các văn bản tuyên truyền về phong trào bảo vệ môi trường: trồng rừng, chống rác thải nhựa, Giờ Trái Đất, bảo vệ nguồn nước.
b) So sánh các thông tin tìm được với thông tin đã học trong các văn bản trên
Có thể lập bảng/đối chiếu theo các tiêu chí:
| Tiêu chí | Văn bản đã học (vd *Sự sống và cái chết*) | Văn bản tìm đọc thêm |
|---|---|---|
| Nội dung – chủ đề | Khái quát hành trình tiến hóa của sự sống trên Trái Đất; sự sống và cái chết là hai mặt của quá trình tiến hóa | Tập trung vào thực trạng môi trường hiện nay và các giải pháp bảo vệ |
| Mục đích | Cung cấp tri thức khoa học, khơi gợi suy ngẫm về giá trị của sự sống | Cảnh báo, kêu gọi hành động bảo vệ môi trường |
| Cách trình bày | Kết hợp thông tin khoa học với bình luận, có tính triết lí | Thường nêu số liệu, dẫn chứng thực tế, lời kêu gọi trực tiếp |
| Thái độ người viết | Khách quan, chiêm nghiệm | Khẩn thiết, giàu tính kêu gọi, hành động |
Điểm giống nhau:
- Đều là văn bản thông tin, cung cấp tri thức khách quan, có số liệu/dẫn chứng.
- Đều hướng tới việc giúp người đọc nhận thức về giá trị của sự sống và trách nhiệm với Trái Đất.
- Đều kết hợp yếu tố thông tin với thái độ, quan điểm của người viết.
Điểm khác nhau:
- Văn bản đã học thiên về tri thức mang tính khoa học – triết lí (sự sống hình thành, tiến hóa ra sao).
- Văn bản tìm đọc thêm thiên về thực tiễn và hành động (thực trạng ô nhiễm, biến đổi khí hậu và cách khắc phục), tính thời sự và tính kêu gọi cao hơn.
Kết luận (bài học rút ra): Qua việc đọc và so sánh, em nhận thấy sự sống trên Trái Đất vừa kì diệu vừa mong manh; mỗi người cần có ý thức và hành động thiết thực để bảo vệ môi trường, giữ gìn sự sống cho hôm nay và mai sau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.