Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 100 SGK Ngữ văn 10

Về chính chúng ta (Trích 7 bài học hay nhất về vật lí) - Các-lô Rô-ve-li (Carlo Rovelli)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bạn suy nghĩ như thế nào về quan niệm cho rằng con người là chúa tể của tự nhiên?
(văn bản: Về chính chúng ta - Các-lô Rô-ve-li (Carlo Rovelli))

Gợi ý trả lời

Mở ý – Nêu quan điểm: Quan niệm cho rằng con người là "chúa tể của tự nhiên" là một quan niệm phiến diện, thể hiện thái độ kiêu ngạo và không phù hợp với sự hiểu biết khoa học cũng như đạo lí sống hài hòa với tự nhiên. Em không đồng tình với quan niệm này.

a) Vì sao quan niệm ấy không đúng:

- Theo tinh thần bài *Về chính chúng ta*, Các-lô Rô-ve-li cho thấy con người là một phần của tự nhiên, được sinh ra từ tự nhiên và gắn bó mật thiết với nó, chứ không phải đứng trên hay tách khỏi tự nhiên. Chúng ta "được làm nên từ cùng một chất liệu" với muôn loài, cùng chung nguồn cội với cây cỏ, muông thú, các vì sao.

- Xét về khoa học, con người chỉ là một mắt xích nhỏ bé trong vũ trụ bao la và trong mạng lưới sự sống. So với lịch sử hàng tỉ năm của tự nhiên, sự tồn tại của loài người rất ngắn ngủi và mong manh. Coi mình là "chúa tể" là tự đề cao quá mức, không nhận ra vị trí thật của mình.

b) Tác hại của quan niệm "con người là chúa tể của tự nhiên":

- Quan niệm này nuôi dưỡng thái độ ngạo mạn, cho phép con người tùy tiện khai thác, tàn phá, thống trị thiên nhiên để phục vụ lợi ích trước mắt.

- Hậu quả là môi trường bị hủy hoại, tài nguyên cạn kiệt, khí hậu biến đổi, nhiều loài tuyệt chủng – và cuối cùng chính con người phải gánh chịu thiên tai, dịch bệnh. Khi phá vỡ sự cân bằng của tự nhiên, con người tự đe dọa sự sống còn của chính mình.

c) Thái độ, cách ứng xử đúng đắn:

- Con người cần khiêm nhường nhìn nhận mình là một thành viên của tự nhiên, sống hòa hợp, nương tựa và biết ơn tự nhiên thay vì thống trị.

- Cần ứng xử có trách nhiệm: bảo vệ môi trường, khai thác hợp lí, gìn giữ sự đa dạng sinh học, phát triển bền vững để thế hệ sau còn được thừa hưởng.

Kết ý: Con người không phải là "chúa tể" mà là một phần gắn bó, bình đẳng trong ngôi nhà chung của tự nhiên. Nhận thức đúng điều đó giúp ta sống hài hòa, nhân văn và bền vững hơn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.