Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 100 SGK Ngữ văn 10

Về chính chúng ta (Trích 7 bài học hay nhất về vật lí) - Các-lô Rô-ve-li (Carlo Rovelli)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Suy đoán về dụng ý của tác giả khi đặt vấn đề bằng hàng loạt câu hỏi.
(văn bản: Về chính chúng ta - Các-lô Rô-ve-li (Carlo Rovelli))

Gợi ý trả lời

Suy đoán về dụng ý của tác giả khi đặt vấn đề bằng hàng loạt câu hỏi:

Mở đầu văn bản, Các-lô Rô-ve-li không trình bày trực tiếp quan điểm mà đặt ra một loạt câu hỏi dồn dập về vị trí, vai trò của con người trong thế giới tự nhiên: chúng ta là ai, chúng ta làm gì ở đây, "chúng ta" có ý nghĩa gì khi nói về một thế giới chỉ gồm các hạt, trường và không gian... Có thể suy đoán dụng ý của tác giả như sau:

a) Khơi gợi, dẫn dắt người đọc cùng suy tư:
Việc đặt vấn đề bằng hàng loạt câu hỏi tạo ra tình huống đối thoại, buộc người đọc phải dừng lại, tự vấn và cùng tham gia vào quá trình tìm kiếm câu trả lời chứ không tiếp nhận một cách thụ động. Đây là cách mở đầu khéo léo, thu hút sự chú ý và kích thích tư duy.

b) Nêu bật tính chất lớn lao, phức tạp và chưa có lời giải trọn vẹn của vấn đề:
Những câu hỏi liên tiếp cho thấy đây là những vấn đề mang tầm triết học – khoa học sâu sắc về con người và vũ trụ, không thể trả lời đơn giản một chiều. Chuỗi câu hỏi gợi cảm giác băn khoăn, trăn trở, cho thấy bản thân tác giả cũng đang chia sẻ hành trình nhận thức đầy khó khăn ấy.

c) Thể hiện quan niệm và thái độ khoa học của tác giả:
Cách đặt vấn đề này bộc lộ tinh thần của một nhà vật lí ham khám phá, luôn đặt câu hỏi và hoài nghi để truy tìm chân lí. Đồng thời nó cũng cho thấy con người tuy nhỏ bé nhưng không ngừng tự nhận thức về chính mình và về vị trí của mình trong tự nhiên.

d) Tạo giọng điệu gần gũi, lôi cuốn cho văn bản thông tin khoa học:
Hệ thống câu hỏi khiến một văn bản bàn về vấn đề trừu tượng của vật lí trở nên sinh động, giàu chất suy tưởng và dễ tiếp cận hơn với người đọc phổ thông, xóa đi khoảng cách giữa khoa học và đời sống tinh thần của con người.

→ Như vậy, việc mở đầu bằng hàng loạt câu hỏi là một dụng ý nghệ thuật: vừa gợi mở, dẫn dắt, vừa nhấn mạnh tầm vóc của vấn đề và thể hiện tinh thần đối thoại, truy tìm chân lí của tác giả.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.