Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 4 trang 103 SGK Ngữ văn 10

Về chính chúng ta (Các-lô Rô-ve-li)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tác giả đã trình bày quan điểm về mối quan hệ giữa con người và thực tại từ góc nhìn nào, với một thái độ như thế nào?
(văn bản: Về chính chúng ta (Các-lô Rô-ve-li))

Gợi ý trả lời

Câu 4. Góc nhìn và thái độ của tác giả khi trình bày quan điểm về mối quan hệ giữa con người và thực tại

a) Góc nhìn của tác giả

- Các-lô Rô-ve-li trình bày quan điểm về mối quan hệ giữa con người và thực tại chủ yếu từ góc nhìn của một nhà khoa học (nhà vật lí học), kết hợp với góc nhìn triết học mang tính suy tưởng về bản thể và vị trí của con người trong vũ trụ.

- Từ góc nhìn khoa học, tác giả khẳng định: con người là một phần của tự nhiên, là một bộ phận bên trong thực tại, chứ không phải là chủ thể đứng tách rời, bên ngoài để quan sát thế giới. Chúng ta được cấu tạo từ cùng những "chất liệu" của vũ trụ (các nguyên tử, các quy luật tự nhiên), nên con người và thế giới gắn bó, hòa nhập, tương tác chặt chẽ với nhau.

- Tác giả cũng nhìn nhận con người qua hình ảnh "chủ thể nhận thức": chúng ta hiểu về thực tại thông qua sự trao đổi thông tin, qua mối quan hệ, qua những hình ảnh mà tự nhiên để lại trong ta; bản thân con người cũng là một phần của "sự phản chiếu" ấy. Đây là cách nhìn vừa khoa học vừa nhân văn, không hạ thấp con người mà đặt con người đúng vào vị trí một phần của tổng thể thực tại.

b) Thái độ của tác giả

- Tác giả thể hiện một thái độ khách quan, duy lí, tôn trọng sự thật khoa học, nhưng đồng thời không lạnh lùng, khô khan mà chan chứa cảm xúc, say mê và trân trọng đối với tự nhiên, vũ trụ và chính con người.

- Đó còn là thái độ khiêm nhường và nhân văn: tác giả không đề cao con người như trung tâm tối cao của vũ trụ, nhưng cũng không coi con người là nhỏ bé, vô nghĩa; trái lại, ông nhìn con người bằng sự yêu thương, tin tưởng và nâng niu, khẳng định rằng chính vì là một phần của tự nhiên nên con người càng gắn bó máu thịt với thế giới.

- Qua đó, bài viết toát lên một thái độ sống tích cực, trân trọng sự sống và vị trí của mỗi con người trong dòng chảy của vũ trụ bao la.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.