Giải Câu 6 trang 104 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Đoạn trích Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác đã đặt ra những vấn đề nhân sinh nào? Những vấn đề đó còn có ý nghĩa với đời sống ngày nay không? Vì sao?
(văn bản: Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác (trích sử thi I-li-át), Hô-me-rơ)
Gợi ý trả lời
Mở ý: Đoạn trích *Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác* (trích sử thi *I-li-át* của Hô-me-rơ) ghi lại cuộc chia tay đẫm nước mắt giữa Héc-to – chủ tướng thành Tơ-roa – và vợ là Ăng-đrô-mác cùng đứa con thơ, trước khi chàng trở lại chiến trường. Qua một cảnh đời tư rất đời thường, đoạn trích đặt ra nhiều vấn đề nhân sinh lớn, vượt qua thời đại để còn ý nghĩa với hôm nay.
a) Những vấn đề nhân sinh được đặt ra
- Mâu thuẫn giữa bổn phận với cộng đồng và hạnh phúc của cá nhân, gia đình. Héc-to yêu thương vợ con tha thiết, biết rõ ra trận là có thể không bao giờ trở về, nhưng chàng vẫn chọn ra đi vì danh dự và vì trách nhiệm bảo vệ thành Tơ-roa. Đây là xung đột muôn thuở giữa cái riêng (tình chồng vợ, cha con) và cái chung (vận mệnh cộng đồng).
- Vấn đề về danh dự, trách nhiệm và lẽ sống của con người. Với Héc-to, trốn tránh chiến trận là nỗi hổ thẹn không thể chịu đựng; sống cao đẹp là dám gánh vác bổn phận, dám hi sinh để xứng đáng với cộng đồng và với chính mình. Qua đó, sử thi nêu lên quan niệm về phẩm giá và lẽ sống của người anh hùng.
- Số phận, chiến tranh và sự mong manh của sự sống con người. Nỗi lo âu của Ăng-đrô-mác, hình ảnh đứa con thơ, những dự cảm về cái chết… cho thấy chiến tranh gieo tang tóc, chia lìa, đẩy con người vào bi kịch. Con người nhỏ bé trước định mệnh nhưng vẫn giữ được tư thế đường hoàng.
- Tình cảm gia đình và vẻ đẹp của tình yêu thương. Tình vợ chồng thủy chung, tình cha con ấm áp (chi tiết Héc-to cởi mũ trụ sáng loáng để con khỏi sợ, bồng con, cầu nguyện cho con) làm nổi bật khát vọng về mái ấm, hạnh phúc bình dị – điều chiến tranh đang đe dọa.
b) Những vấn đề đó còn có ý nghĩa với đời sống ngày nay không? Vì sao?
- Vẫn còn nguyên ý nghĩa. Bởi đây là những vấn đề nhân sinh phổ quát, gắn với bản chất con người ở mọi thời đại, chứ không chỉ của xã hội Hy Lạp cổ đại.
- Vì sao:
+ Mâu thuẫn giữa trách nhiệm với cộng đồng và hạnh phúc cá nhân vẫn hiện diện trong cuộc sống hôm nay: người lính nơi biên cương, người bác sĩ nơi tuyến đầu chống dịch, những người dấn thân vì việc chung… đều phải lựa chọn giữa cái riêng và cái chung.
+ Bài học về danh dự, trách nhiệm và lẽ sống cao đẹp vẫn soi sáng cách con người hôm nay sống có ý nghĩa, dám cống hiến và hi sinh.
+ Khát vọng hòa bình, lời cảnh tỉnh về sự tàn khốc của chiến tranh và tình yêu thương gia đình là những giá trị nhân văn vĩnh cửu, càng thấm thía trong một thế giới vẫn còn xung đột, mất mát.
- Kết: Chính vì chạm tới những vấn đề cốt lõi, muôn đời của con người mà đoạn trích nói riêng và sử thi *I-li-át* nói chung có sức sống lâu bền, tiếp tục lay động và gợi suy ngẫm cho người đọc hôm nay.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.