Giải Câu 7 trang 104 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Qua những lời nói, hành động của Héc-to, hãy xác định những phẩm chất tạo dựng nên hình mẫu người anh hùng của Hy Lạp thời cổ đại.
(văn bản: Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác (trích sử thi I-li-át), Hô-me-rơ)
Gợi ý trả lời
Qua những lời nói và hành động của Héc-to trong đoạn trích, có thể xác định những phẩm chất làm nên hình mẫu người anh hùng Hy Lạp cổ đại như sau:
a) Lòng dũng cảm và tinh thần trọng danh dự, ý thức trách nhiệm với cộng đồng
Dù hiểu rõ nguy cơ thành Tơ-roa sẽ thất thủ và cái chết đang chờ đợi mình, Héc-to vẫn không rời khỏi chiến trận. Chàng thẳng thắn bày tỏ: chàng sẽ "xấu hổ" với những người dân thành Tơ-roa nếu "nhát gan đứng nhìn, tránh không xung trận". Héc-to không thể sống hèn kém; chàng đặt danh dự của người chiến binh và trách nhiệm bảo vệ quê hương, đồng bào lên trên cả tính mạng của bản thân. Đây là phẩm chất cốt lõi của người anh hùng sử thi: sẵn sàng hi sinh vì cộng đồng, coi danh dự quý hơn sinh mệnh.
b) Tình cảm sâu nặng, thắm thiết với gia đình (tình chồng, tình cha)
Héc-to không phải con người lạnh lùng, vô cảm. Trước lời can ngăn đầy lo âu của Ăng-đrô-mác, chàng thấu hiểu và đồng cảm với nỗi đau của vợ, dự cảm được cảnh nàng sẽ bị bắt làm nô lệ khi thành mất. Cử chỉ chàng đưa tay bế con, âu yếm và cầu nguyện cho con sau này trở thành người anh hùng hơn cả cha, cho thấy một người cha hiền từ, một người chồng yêu thương. Chính tình cảm gia đình ấy làm cho hình tượng người anh hùng trở nên gần gũi, giàu tính nhân văn.
c) Niềm tin vào số mệnh và thái độ bình thản, cao thượng trước cái chết
Héc-to tin rằng số phận con người do thần linh định đoạt: "chưa có một ai... thoát khỏi tay thần Chết, một khi đã sinh ra trên mặt đất này". Chàng chấp nhận quy luật ấy một cách điềm tĩnh, không run sợ, không trốn tránh. Thái độ ung dung, đĩnh đạc trước cái chết thể hiện bản lĩnh và tầm vóc tinh thần lớn lao của người anh hùng.
d) Khát vọng vinh quang và lí tưởng sống cao đẹp
Héc-to mong con mình lớn lên sẽ là một chiến binh lừng lẫy, khiến người đời phải thốt lên rằng con còn vượt trội hơn cha. Lời cầu nguyện ấy cho thấy lí tưởng sống của người Hy Lạp cổ đại: sống để lập chiến công, để lưu danh, coi vinh quang và chiến công hiển hách là lẽ sống cao quý nhất của đời người.
→ Kết luận: Héc-to hội tụ những phẩm chất tiêu biểu của người anh hùng Hy Lạp thời cổ đại: dũng cảm, trọng danh dự, có trách nhiệm với cộng đồng, giàu tình yêu thương gia đình, bình thản chấp nhận số mệnh và luôn khát khao vinh quang. Vẻ đẹp ấy vừa phi thường, lớn lao, vừa gần gũi, đầy tính nhân văn – đó chính là lí tưởng về con người mà thời đại Hô-me-rơ ngợi ca.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.