Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu hỏi trang 109 SGK Ngữ văn 10

Đăm Săn đi chinh phục Nữ Thần Mặt Trời (trích sử thi Đăm Săn)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Vì sao Nữ Thần Mặt Trời từ chối Đăm Săn?
(văn bản: Đăm Săn đi chinh phục Nữ Thần Mặt Trời (trích sử thi Đăm Săn, sử thi Ê-đê))

Gợi ý trả lời

Trả lời câu hỏi:

Trong đoạn trích, sau chặng đường gian nan vượt rừng sáp đen, rừng nhựa trắng để đến được nhà Nữ Thần Mặt Trời, Đăm Săn ngỏ lời muốn lấy nàng làm vợ, mời nàng cùng về làm lẽ. Tuy nhiên Nữ Thần Mặt Trời đã từ chối. Có thể lí giải lí do từ chối trên những phương diện sau:

a) Vì trách nhiệm, bổn phận của Nữ Thần đối với vũ trụ và muôn loài. Nữ Thần Mặt Trời cho Đăm Săn biết: nếu nàng đi theo chàng thì lợn gà ngoài đồng, trâu bò dưới gầm sàn sẽ chết hết, người Ê-đê Ê-ga, người Mơ-nông Bih sẽ không còn ai đi lấy nước, giã gạo; cỏ cây sẽ héo, đất đai sẽ nứt nẻ, thế gian sẽ chìm trong tăm tối, chết chóc. Mặt Trời gắn với sự sống của cả trời đất, muôn loài; nàng không thể vì hạnh phúc riêng mà rời bỏ phận sự đem lại ánh sáng, sự sống cho thế gian. Đây là lí do cốt lõi.

b) Vì sự chênh lệch về vị thế giữa thần linh và con người. Nữ Thần Mặt Trời là một vị thần của vũ trụ, thuộc về thế giới thần linh; còn Đăm Săn dù là tù trưởng anh hùng vẫn chỉ là con người của trần thế. Khát vọng của Đăm Săn muốn chinh phục cả Nữ Thần Mặt Trời là khát vọng lớn lao nhưng vượt quá giới hạn mà con người có thể đạt tới, nên tất yếu bị từ chối.

c) Ý nghĩa của lời từ chối. Lời từ chối ấy vừa thể hiện tầm vóc phi thường, khát vọng chinh phục không giới hạn của người anh hùng sử thi Đăm Săn, vừa cho thấy ranh giới giữa con người và thần linh, giữa khát vọng và hiện thực. Chính vì bất chấp lời can ngăn mà trên đường trở về, Đăm Săn bị lún chết trong rừng Sáp Đen – một kết cục mang màu sắc bi tráng, đề cao khát vọng lớn lao của con người.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.