Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 2 trang 124 SGK Ngữ văn 10

Ôn tập học kì II   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bài 6 (*Nguyễn Trãi – "Dành còn để trợ dân này"*) có những điểm gì đặc biệt so với các bài học khác?

Gợi ý trả lời

Mở đầu: So với các bài học khác trong sách Ngữ văn 10 (Kết nối tri thức), Bài 6 – *Nguyễn Trãi – "Dành còn để trợ dân này"* có một số điểm rất đặc biệt, có thể làm rõ qua các phương diện sau:

a) Về cách tổ chức bài học (tiêu chí xây dựng bài):
- Hầu hết các bài khác trong sách được xây dựng theo thể loại hoặc chủ đề (ví dụ: truyện, thơ, sử thi, văn bản thông tin, văn bản nghị luận…), tập hợp những văn bản của nhiều tác giả, nhiều thời đại khác nhau cùng một kiểu loại.
- Bài 6 lại được xây dựng theo một tác giả văn học – đây là bài học duy nhất trong sách tập trung vào một tác gia (Nguyễn Trãi). Toàn bộ bài học xoay quanh cuộc đời, sự nghiệp và các tác phẩm của riêng một con người.

b) Về ngữ liệu (các văn bản đọc):
- Các bài khác thường gồm những văn bản của nhiều tác giả khác nhau; còn ở Bài 6, tất cả các văn bản đọc đều là sáng tác của Nguyễn Trãi: phần giới thiệu *Tác gia Nguyễn Trãi*, *Bình Ngô đại cáo*, *Bảo kính cảnh giới* (bài 43), *Dục Thúy sơn* (và phần thực hành đọc: *Ngôn chí* bài 3, *Bạch Đằng hải khẩu*).
- Nhờ đó, bài học cho thấy sự phong phú, đa dạng trong cùng một sự nghiệp sáng tác của một tác giả: vừa có văn chính luận (cáo), vừa có thơ chữ Hán, vừa có thơ Nôm; vừa thể hiện tư tưởng lớn (nhân nghĩa, yêu nước), vừa thể hiện tâm hồn, đời sống riêng.

c) Về cấu trúc đặc thù – phần giới thiệu Tác gia:
- Bài 6 có thêm phần giới thiệu về tác gia văn học (tiểu sử, con người, thời đại, sự nghiệp, phong cách), điều mà các bài học theo thể loại không có.
- Phần này giúp người đọc đặt tác phẩm trong mối liên hệ với cuộc đời, con người và thời đại của tác giả, từ đó hiểu sâu hơn giá trị của từng văn bản.

d) Về mục tiêu và kĩ năng cần đạt:
- Các bài khác rèn kĩ năng đọc theo đặc trưng thể loại; Bài 6 rèn cho người học cách đọc, cách nghiên cứu về một tác giả văn học – biết khái quát sự nghiệp, nhận ra nét nhất quán cũng như sự đa dạng trong sáng tác, thấy được đóng góp của tác giả đối với nền văn học dân tộc.

e) Về ý nghĩa, vị trí:
- Nguyễn Trãi là danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, một tác gia lớn bậc nhất của văn học trung đại. Việc dành riêng một bài học cho ông (gắn với tư tưởng nhân nghĩa, tấm lòng vì dân vì nước – đúng như nhan đề *"Dành còn để trợ dân này"*) thể hiện sự trân trọng đặc biệt, đồng thời giúp người học hình dung diện mạo một tác gia tiêu biểu, làm mẫu mực cho cách tìm hiểu các tác giả khác.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.