Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu hỏi trang 127 SGK Ngữ văn 10

Xúy Vân giả dại (Trích chèo Kim Nham)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bạn có thấy tò mò khi nghe đến tên lớp chèo Xúy Vân giả dại hay không? Hãy tận dụng các điều kiện hiện có của mình để xem lớp chèo này hoặc toàn bộ vở chèo Kim Nham.
(văn bản: Xúy Vân giả dại (trích chèo Kim Nham))

Gợi ý trả lời

Câu hỏi gợi mở trước khi đọc — đây là câu hỏi kết nối trải nghiệm, nhằm khơi gợi hứng thú và định hướng cách thưởng thức một tác phẩm sân khấu chèo. Có thể trả lời như sau:

a) Nêu cảm nhận ban đầu về cái tên lớp chèo: Chỉ riêng cái tên "Xúy Vân giả dại" đã rất gợi tò mò. "Giả dại" nghĩa là giả vờ điên dại — vậy vì sao một người con gái lại phải giả điên? Nhan đề ấy chứa đựng một tình huống kịch éo le, một nghịch cảnh tâm lí, khiến người đọc muốn tìm hiểu nguyên cớ và số phận nhân vật.

b) Cách tận dụng điều kiện hiện có để xem lớp chèo / vở chèo Kim Nham: Chèo là loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian, cần được *xem và nghe* (lời hát, điệu múa, làn điệu, tiếng nhạc) chứ không chỉ đọc trên trang giấy. Em có thể:
- Tìm xem các bản ghi hình trích đoạn "Xúy Vân giả dại" và vở "Kim Nham" do các nhà hát chèo biểu diễn (ví dụ trên internet, đài truyền hình, kho tư liệu của nhà trường, thư viện).
- Chú ý các làn điệu đặc trưng của chèo (nói lệch, hát quá giang, con gà rừng, sa lệch…), cử chỉ, điệu bộ, nét mặt của diễn viên khi thể hiện trạng thái "nửa tỉnh nửa điên" của Xúy Vân.
- Nếu có điều kiện, xem trực tiếp một buổi diễn chèo hoặc trao đổi với thầy cô, người am hiểu nghệ thuật chèo.

c) Mục đích của việc xem trước: Việc trực tiếp xem lớp chèo giúp em cảm nhận rõ hơn nghệ thuật diễn xuất, sự hòa quyện giữa hát – múa – nhạc – lời, từ đó hiểu sâu hơn tâm trạng giằng xé, bi kịch nội tâm của Xúy Vân khi đọc văn bản. Đây cũng là cách để em thấy được vẻ đẹp và sức sống của nghệ thuật chèo truyền thống.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.