Giải Nội dung 1 trang 127 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Thảo luận về vấn đề: Cần xử lí như thế nào mối quan hệ giữa việc tuân phục ý chí của người khác và việc thuận theo mách bảo của nội tâm trên vấn đề chọn đường đi trong cuộc sống?
Gợi ý trả lời
## Thảo luận: Cần xử lí như thế nào mối quan hệ giữa việc tuân phục ý chí của người khác và việc thuận theo mách bảo của nội tâm khi chọn đường đi trong cuộc sống?
a) Xác định vấn đề và lí do bàn luận
Trên hành trình trưởng thành, mỗi người đều đứng trước những ngã rẽ phải lựa chọn: chọn ngành học, chọn nghề, chọn cách sống. Khi ấy luôn tồn tại hai tiếng nói: một bên là ý chí, kì vọng của người khác (cha mẹ, thầy cô, dư luận xã hội) và một bên là mách bảo của nội tâm — đam mê, sở thích, năng lực và khát vọng riêng của bản thân. Vấn đề đặt ra là một tình huống có thật, gần gũi với lứa tuổi học sinh, nên rất đáng để thảo luận.
b) Phân tích hai mặt của vấn đề
- *Giá trị của việc lắng nghe ý chí người khác:* Lời khuyên của cha mẹ, thầy cô thường xuất phát từ tình yêu thương, từ kinh nghiệm sống và sự hiểu biết về hoàn cảnh thực tế. Lắng nghe họ giúp ta tránh được những sai lầm bồng bột, có cái nhìn chín chắn và trách nhiệm hơn với gia đình, cộng đồng.
- *Giá trị của việc thuận theo mách bảo nội tâm:* Chỉ bản thân mỗi người mới hiểu rõ nhất mình thực sự yêu thích điều gì, có sở trường gì. Con đường do chính mình lựa chọn mới tạo ra động lực, niềm say mê và khả năng đi đường dài; sống theo tiếng gọi bên trong giúp con người được là chính mình.
- *Mặt trái của mỗi thái cực:* Nếu tuyệt đối tuân phục ý chí người khác, ta dễ đánh mất cá tính, sống cuộc đời của người khác, dẫn tới chán nản, hối tiếc. Ngược lại, nếu chỉ khăng khăng làm theo ý mình mà bỏ ngoài tai mọi lời khuyên, ta có thể rơi vào bảo thủ, chủ quan, vấp ngã do thiếu kinh nghiệm.
c) Đề xuất cách xử lí mối quan hệ
- *Không đối lập, mà dung hòa:* Hai tiếng nói không nhất thiết loại trừ nhau. Hãy coi lời khuyên của người khác là kênh tham khảo quý giá để soi chiếu lại lựa chọn của mình, chứ không phải mệnh lệnh buộc phải theo.
- *Lấy nội tâm làm gốc, có trách nhiệm:* Quyết định cuối cùng nên dựa trên mách bảo chân thật của bản thân, nhưng đó phải là tiếng nói đã được suy xét kĩ — hiểu rõ năng lực, điều kiện thực tế và hệ quả của lựa chọn.
- *Đối thoại chân thành:* Thay vì im lặng làm theo hoặc chống đối, hãy trò chuyện thẳng thắn với cha mẹ, thầy cô để họ hiểu đam mê của mình; đồng thời chứng minh bằng nỗ lực và kết quả cụ thể để thuyết phục họ tin tưởng.
- *Dám chịu trách nhiệm:* Khi đã lựa chọn theo tiếng gọi nội tâm, bản thân phải sẵn sàng gánh chịu kết quả, kiên trì theo đuổi để lựa chọn ấy chứng tỏ là đúng đắn.
d) Bài học và liên hệ bản thân
Xử lí hài hòa hai tiếng nói chính là biểu hiện của sự trưởng thành: biết lắng nghe nhưng không đánh mất chính mình, biết tự quyết nhưng không cực đoan. Là học sinh lớp 10 đang đứng trước ngưỡng cửa định hướng tương lai, em chọn cách lắng nghe để hiểu, suy nghĩ để chọn và hành động để chịu trách nhiệm — vừa trân trọng tình yêu thương của người thân, vừa can đảm đi trên con đường do chính trái tim mình mách bảo.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.