Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu hỏi trang 18 SGK Ngữ văn 10

Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Tản Viên từ phán sự lục – trích Truyền kì mạn lục, Nguyễn Dữ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Diễn biến và kết quả cuộc đấu tranh của Tử Văn có giống như suy đoán của bạn không?
(văn bản: Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Tản Viên từ phán sự lục) – Nguyễn Dữ)

Gợi ý trả lời

Đây là câu hỏi yêu cầu người đọc tự đối chiếu phần suy đoán (dự đoán khi đọc) với diễn biến thực tế của văn bản. Vì mỗi người có một suy đoán riêng nên câu trả lời mang tính cá nhân; dưới đây là định hướng và phần đối chiếu mẫu.

a) Diễn biến và kết quả thực tế cuộc đấu tranh của Tử Văn

- Khởi đầu: Tức giận trước việc hồn ma tên tướng giặc họ Thôi tác oai tác quái, Ngô Tử Văn tắm gội sạch sẽ, khấn trời rồi châm lửa đốt đền. Đây là hành động quyết liệt, dám làm điều mà "mọi người đều lắc đầu lè lưỡi, lo sợ thay cho Tử Văn".
- Diễn biến: Sau khi đốt đền, Tử Văn bị sốt nóng sốt rét, bị hồn ma tướng giặc đến đe dọa, kiện xuống Minh ti. Thổ công hiện lên mách bảo sự thật và cách đối phó. Tử Văn bị bắt xuống âm phủ, bị quỷ sứ gông trói, bị Diêm Vương quát mắng, tình thế hết sức hiểm nghèo.
- Cao trào: Trước Diêm Vương, Tử Văn không hề run sợ, cứng cỏi kêu oan, một mực kêu đòi phải đối chất. Nhờ sự gan góc, ngay thẳng và những chứng cứ xác đáng (lời khai của Thổ công), sự gian trá của tên tướng giặc bị phơi bày.
- Kết quả: Tử Văn thắng kiện: tên tướng giặc bị trừng trị (bị nhốt vào ngục Cửu U), Thổ công được trả lại đền, Tử Văn được sống lại và sau đó được tiến cử giữ chức phán sự đền Tản Viên — một chức quan coi việc xử án ở cõi âm, phần thưởng xứng đáng cho người chính trực.

b) Đối chiếu với suy đoán của người đọc (gợi ý)

- Nếu bạn suy đoán rằng Tử Văn sẽ chiến thắng vì chàng đại diện cho chính nghĩa, thì diễn biến về cơ bản giống với dự đoán — cái thiện, cái chính trực cuối cùng thắng cái ác, cái gian tà.
- Tuy nhiên, điều có thể khác với suy đoán là mức độ gian nan, kịch tính của quá trình: không phải thắng dễ dàng mà Tử Văn phải trải qua ốm đau, bị kiện, bị xét xử nơi âm phủ đầy hiểm nguy, suýt chịu oan; và kết thúc còn có thêm chi tiết bất ngờ là được nhận chức phán sự — một kết cục vừa có hậu vừa gửi gắm quan niệm của tác giả về công lí.

→ Việc có "giống hay không" tùy thuộc dự đoán ban đầu của mỗi người, nhưng cần nêu rõ giống/khác ở điểm nào và lí giải vì sao.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.