Giải Câu 1 trang 46 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Hãy nhận diện hình ảnh trung tâm ở từng bài thơ hai-cư và cho biết đặc điểm chung của các hình ảnh ấy.
(văn bản: Chùm thơ hai-cư của Ba-sô, Chi-y-ô, Ít-sa)
Gợi ý trả lời
Nhận diện hình ảnh trung tâm ở từng bài thơ hai-cư:
a) Bài thơ của Ba-sô: Hình ảnh trung tâm là con quạ đậu trên cành cây khẳng khiu (cành khô) vào một chiều thu. Trên nền "chiều thu" tĩnh lặng, hình ảnh cánh quạ đen đậu trên cành khô nổi bật lên, gợi cảm giác cô tịch, trầm buồn.
b) Bài thơ của Chi-y-ô: Hình ảnh trung tâm là hoa triêu nhan (hoa bìm bìm) quấn quanh sợi dây gàu bên giếng. Vì không nỡ ngắt bỏ dây hoa đang leo, nhà thơ đành "xin nước nhà bên". Bông hoa nhỏ bé trở thành trung tâm, chi phối cả hành động, cảm xúc của con người.
c) Bài thơ của Ít-sa: Hình ảnh trung tâm là con ốc sên đang chậm rãi trèo lên núi Phú Sĩ. Con vật nhỏ bé được đặt bên cạnh ngọn núi hùng vĩ, cao lớn nhất Nhật Bản.
Đặc điểm chung của các hình ảnh:
- Đều là những hình ảnh nhỏ bé, bình dị, đơn sơ, lấy từ thiên nhiên và đời sống quen thuộc hằng ngày (con quạ, bông hoa dại, con ốc sên).
- Đều là những sinh vật, sự vật khiêm nhường, dễ bị con người lãng quên, nhưng qua con mắt nhà thơ hai-cư lại trở thành trung tâm, mang vẻ đẹp và sức gợi riêng.
- Mỗi hình ảnh đều gắn với một khoảnh khắc, gợi mở những xúc cảm tinh tế và suy ngẫm sâu xa về sự sống, về mối giao hòa giữa con người với thiên nhiên — thể hiện tinh thần đặc trưng của thơ hai-cư: trân trọng cái nhỏ bé, giản dị và thấm đượm cảm thức "a-wa-rê" (niềm bâng khuâng, xao xuyến trước vạn vật).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.