Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu hỏi trang 45 SGK Ngữ văn 10

Chùm thơ hai-cư (haiku) Nhật Bản   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Chậm rì, chậm rì
Kìa con ốc nhỏ
Trèo núi Phu-gi (Fuji).

(Ít-sa – Issa, Nhật Chiêu dịch, Ba nghìn thế giới thơm, Sđd, tr. 385)

Khi nhắc đến "con ốc" và "núi Phu-gi", người ta thường nghĩ đến những đặc điểm nào của chúng?

Gợi ý trả lời

Phân tích hai hình ảnh trong bài thơ:

Khi nhắc đến "con ốc" và "núi Phu-gi", người ta thường liên tưởng đến những đặc điểm đối lập, tương phản nhau:

a) Con ốc:
- Là một sinh vật nhỏ bé, yếu ớt, tầm thường, dường như vô danh trong thiên nhiên.
- Di chuyển chậm chạp, lề mề ("chậm rì, chậm rì"), mang vỏ nặng nề trên lưng.
- Gợi sự bé nhỏ, thấp hèn về tầm vóc.

b) Núi Phu-gi (Fuji):
- Là ngọn núi cao nhất, hùng vĩ, tráng lệ của Nhật Bản.
- Mang vẻ thiêng liêng, kì vĩ, là biểu tượng, niềm tự hào của đất nước và con người Nhật Bản.
- Gợi sự lớn lao, đồ sộ, cao vời về tầm vóc.

Nhận xét: Hai hình ảnh đặt cạnh nhau tạo nên sự tương phản mạnh mẽ giữa cái nhỏ bé – lớn lao, chậm chạp – cao vời, tầm thường – kì vĩ. Chính sự đối lập này làm nổi bật hành trình kiên trì, bền bỉ của con ốc nhỏ khi "trèo núi Phu-gi", từ đó gợi suy ngẫm sâu xa về ý chí, nghị lực trước những đích đến lớn lao của đời người.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.