Giải Câu hỏi trang 39 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Vì sao người kể chuyện lại lưu ý “từ giờ chúng ta cứ cái tên này mà gọi”?
(văn bản: Người cầm quyền khôi phục uy quyền (Trích Những người khốn khổ) – Vích-to Huy-gô (Victor Hugo))
Gợi ý trả lời
a) Xác định câu nói nằm ở đâu và chỉ ai
Lời lưu ý "từ giờ chúng ta cứ cái tên này mà gọi" xuất hiện khi Gia-ve xưng hô trống không, gọi thẳng nhân vật là "Giăng Van-giăng". Từ thời điểm này, người kể chuyện quyết định không gọi nhân vật bằng cái tên quen thuộc "ông Ma-đơ-len" (thị trưởng) nữa, mà gọi bằng tên thật: Giăng Van-giăng.
b) Vì sao có sự thay đổi cách gọi tên
- Trước đó, nhân vật sống dưới vỏ bọc ông thị trưởng Ma-đơ-len — một con người có địa vị, quyền uy, được kính trọng. Cái tên "Ma-đơ-len" gắn với uy quyền bên ngoài do xã hội ban cho.
- Khi Gia-ve xuất hiện và vạch mặt, lớp vỏ thị trưởng bị lột bỏ: trước pháp luật, ông chỉ còn là người tù khổ sai Giăng Van-giăng. Cái tên thật được trả lại cũng là lúc địa vị, quyền lực xã hội của ông sụp đổ.
c) Dụng ý nghệ thuật của người kể chuyện
- Việc đổi cách gọi tên đánh dấu bước ngoặt của tình huống truyện: nhân vật mất hết quyền uy bên ngoài, trở về đúng thân phận thật của mình.
- Nhưng quan trọng hơn, nhan đề là "khôi phục uy quyền": Giăng Van-giăng tuy mất quyền lực của một thị trưởng nhưng lại khôi phục được một thứ uy quyền khác — uy quyền của nhân cách, của tình thương và lòng cao thượng (lo cho Phăng-tin, đối mặt với Gia-ve bằng tư thế đường hoàng).
- Do đó, gọi đúng tên thật "Giăng Van-giăng" chính là cách người kể chuyện khẳng định con người thật, giá trị đích thực của nhân vật, không còn núp sau một danh phận mượn. Lời lưu ý vừa bảo đảm sự nhất quán, rõ ràng trong trần thuật, vừa thể hiện thái độ trân trọng của tác giả với nhân vật.
d) Kết luận
Người kể chuyện lưu ý "từ giờ chúng ta cứ cái tên này mà gọi" để báo hiệu rằng nhân vật đã trút bỏ vỏ bọc thị trưởng Ma-đơ-len, trở về với tên thật Giăng Van-giăng; qua đó làm nổi bật bước ngoặt của truyện và khẳng định con người, nhân cách đích thực của nhân vật.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.