Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu 2 trang 58 SGK Ngữ văn 10

Bài 2. Vẻ đẹp của thơ ca (văn bản: phần đọc về bài thơ Tiếng thu của Lưu Trọng Lư qua phân tích của Chu Văn Sơn)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trình tự của bài viết đi từ "tiếng thu" hay "tiếng thơ"? Theo tác giả, "tiếng thu" trong bài thơ của Lưu Trọng Lư là gì?
(văn bản: Bài viết của Chu Văn Sơn phân tích bài thơ Tiếng thu của Lưu Trọng Lư)

Gợi ý trả lời

a) Trình tự của bài viết đi từ "tiếng thu" hay "tiếng thơ"?

Trình tự lập luận của bài viết đi từ "tiếng thu" đến "tiếng thơ".

- Mở đầu, tác giả Chu Văn Sơn tập trung cắt nghĩa, khám phá bản chất của "tiếng thu" — cái âm thanh, cái điệu hồn mà Lưu Trọng Lư muốn nói tới trong bài thơ.
- Từ việc hiểu được "tiếng thu" ấy, người viết mới dẫn dắt người đọc đi tới "tiếng thơ" — tức là nhạc điệu, cách tổ chức ngôn từ, nhịp điệu của chính bài thơ *Tiếng thu*, để thấy thơ Lưu Trọng Lư đã cất lên "tiếng thu" bằng "tiếng thơ" như thế nào.
- Như vậy, mạch bài đi từ nội dung cảm xúc (tiếng thu) đến hình thức nghệ thuật, nhạc tính của thơ (tiếng thơ); "tiếng thu" là điểm xuất phát và cũng là cái đích mà "tiếng thơ" hướng tới biểu đạt.

b) Theo tác giả, "tiếng thu" trong bài thơ của Lưu Trọng Lư là gì?

Theo cách hiểu của Chu Văn Sơn, "tiếng thu" không phải là những âm thanh cụ thể của mùa thu mà tai người có thể nghe thấy (như tiếng lá rụng, tiếng nai vàng, tiếng gió…).

- "Tiếng thu" là điệu thu, hồn thu — là cái xôn xao, rung động mơ hồ, mong manh của mùa thu đang cựa mình, đang chuyển mình.
- Đó là thứ âm thanh bên trong, là nhịp điệu, tiếng lòng của mùa thu vang vọng, lay động trong tâm hồn thi nhân; một thứ nhạc điệu vô hình chỉ có thể cảm nhận bằng tâm hồn tinh tế chứ không nghe bằng thính giác thông thường.
- Nói cách khác, "tiếng thu" chính là sự hòa điệu giữa cái rung động của thiên nhiên mùa thu và cái rung động trong cõi lòng con người — là linh hồn của mùa thu được chuyển thành thơ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.