Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu 2 trang 76 SGK Ngữ văn 10

Hiền tài là nguyên khí của quốc gia (Thân Nhân Trung)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong văn bản có một câu trực tiếp nói về mục đích của việc dựng bia ghi danh những người đỗ tiến sĩ. Bạn hãy cho biết đó là câu nào.
(văn bản: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia – Thân Nhân Trung)

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: Tìm trong văn bản câu *trực tiếp* nói về mục đích (ích lợi) của việc dựng bia ghi danh những người đỗ tiến sĩ.

Câu cần tìm là:

> "Thế thì việc dựng tấm bia đá này ích lợi rất nhiều: kẻ ác lấy đó làm răn, người thiện theo đó mà gắng, dẫn việc dĩ vãng, chỉ lối tương lai, vừa để rèn giũa danh tiếng cho sĩ phu, vừa để củng cố mệnh mạch cho nhà nước."

Giải thích vì sao đó chính là câu nói trực tiếp về mục đích:

a) Câu mở đầu bằng cụm "*việc dựng tấm bia đá này ích lợi rất nhiều*" — nêu thẳng đối tượng (việc dựng bia) và khẳng định nó có nhiều ích lợi, tức là trực tiếp nói tới mục đích của việc dựng bia.

b) Phần sau liệt kê cụ thể những mục đích ấy:
- "*kẻ ác lấy đó làm răn, người thiện theo đó mà gắng*" → tác dụng giáo dục, khuyến thiện trừng ác.
- "*dẫn việc dĩ vãng, chỉ lối tương lai*" → lấy gương người xưa soi đường cho người đời sau.
- "*vừa để rèn giũa danh tiếng cho sĩ phu, vừa để củng cố mệnh mạch cho nhà nước*" → khích lệ kẻ sĩ giữ gìn danh tiết và góp phần làm bền vững vận nước.

c) So với các câu khác trong văn bản (chủ yếu bàn về vai trò của hiền tài hoặc kể lại việc triều đình trọng đãi kẻ sĩ), đây là câu duy nhất nói *trực tiếp và trọn vẹn* mục đích của việc khắc bia ghi tên tiến sĩ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.