Giải Câu hỏi trang 84 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
"Không có chức nhà thơ suốt đời", vậy lúc nào một "nhà thơ" không còn là nhà thơ nữa?
(văn bản: Chữ bầu lên nhà thơ - Lê Đạt)
Gợi ý trả lời
Tìm hiểu nhận định
Câu nói "Không có chức nhà thơ suốt đời" là một ý tưởng cốt lõi trong văn bản *Chữ bầu lên nhà thơ* của Lê Đạt. Theo tác giả, danh hiệu "nhà thơ" không phải là một chức vị được phong tặng vĩnh viễn, cũng không phải thứ có được một lần rồi giữ mãi; nó phải liên tục được "bầu lên" bởi chính những con chữ, bởi lao động sáng tạo bền bỉ của người cầm bút.
a) Nhà thơ không còn là nhà thơ khi ngừng lao động chữ nghĩa
- Lê Đạt quan niệm "chữ bầu lên nhà thơ", nghĩa là tư cách nhà thơ được xác lập qua từng bài thơ, từng con chữ được lao động cẩn trọng. Vì vậy, khi người viết thôi không còn làm việc nghiêm túc với chữ, không còn "phu chữ" nhọc nhằn tìm tòi, sáng tạo nữa thì lá phiếu của con chữ không còn, và anh ta thôi làm nhà thơ.
b) Nhà thơ không còn là nhà thơ khi sống bằng hào quang cũ
- Một người có thể từng viết được những câu thơ hay, nhưng nếu chỉ ăn mãi vào vốn liếng, danh tiếng đã có mà không tiếp tục sáng tạo cái mới, thì theo Lê Đạt, anh ta không còn giữ được tư cách nhà thơ ở hiện tại. Mỗi lần cầm bút là một lần phải "ứng cử" lại, phải được con chữ bầu lại từ đầu.
c) Nhà thơ không còn là nhà thơ khi để chữ mòn sáo, dễ dãi
- Khi người viết lười biếng, dùng chữ một cách dễ dãi, sáo mòn, lặp lại lối mòn và sự quen thuộc thay vì khổ công tìm nghĩa mới, tạo giá trị mới cho ngôn từ, thì chính con chữ "phế truất" anh ta. Danh hiệu nhà thơ bị tước đi ngay khi lao động sáng tạo ngừng lại.
Khái quát
Như vậy, một "nhà thơ" không còn là nhà thơ nữa vào lúc anh ta ngừng lao động sáng tạo với con chữ — khi tự bằng lòng với thành tựu cũ, viết dễ dãi, sáo mòn, không còn khổ công "phu chữ" để tạo ra những giá trị thơ ca mới. Tư cách nhà thơ phải được con chữ liên tục bầu lên, nên nó có thể mất đi bất cứ lúc nào người viết thôi xứng đáng với lá phiếu ấy.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.