Giải Bài 1 trang 74 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Dựa vào văn bản, hãy sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ để tóm tắt các mốc thời gian và các thành tựu chính trong quá trình phát triển của trí thông minh nhân tạo. Phát biểu suy nghĩ của bạn về các thông tin vừa được tóm tắt.
(văn bản: Trí thông minh nhân tạo - Ri-sát Oát-xơn)
Gợi ý trả lời
a) Tóm tắt các mốc thời gian và thành tựu chính bằng phương tiện phi ngôn ngữ (sơ đồ đường thời gian)
Có thể dùng một sơ đồ đường thời gian (timeline) kết hợp mũi tên và các mốc để trình bày lại thông tin cốt lõi của văn bản một cách trực quan:
```
1950 ──► 1956 ──► 1961 ──► 1964–1966 ──► 1972 ──► 1997 ──► 2011 ──► Ngày nay
│ │ │ │ │ │ │ │
A-lan Thuật Rô-bốt Chương Rô-bốt Máy tính Oát-xơn Trí tuệ
Tu-ring ngữ công trình Shakey Deep Blue (Watson) nhân tạo
đặt ra "trí tuệ nghiệp ELIZA biết di thắng vua thắng nhà thâm nhập
phép nhân đầu tiên (giao tiếp chuyển, cờ Ga-ri vô địch mọi lĩnh
thử tạo" Unimate bằng ngôn nhận Ca-xpa-rốp trò chơi vực đời
Tu-ring ra đời làm việc ngữ tự thức môi (cờ vua) Jeopardy! sống
(trí tại hội trong nhà nhiên) trường (hỏi đáp)
tuệ thảo máy
máy) Dartmouth
```
Chú giải (có thể thay bằng biểu tượng/icon):
- 🕹️ *1950*: A-lan Tu-ring đề xuất phép thử Tu-ring – tiêu chí đánh giá máy có "biết nghĩ" hay không.
- 💡 *1956*: Thuật ngữ "trí tuệ nhân tạo" (AI) chính thức ra đời tại Hội thảo Dartmouth.
- 🤖 *1961*: Unimate – rô-bốt công nghiệp đầu tiên làm việc trong nhà máy.
- 💬 *1964–1966*: Chương trình ELIZA – giao tiếp với con người bằng ngôn ngữ tự nhiên.
- 🚶 *1972*: Rô-bốt Shakey – biết di chuyển và tự nhận thức môi trường xung quanh.
- ♟️ *1997*: Máy tính Deep Blue đánh bại nhà vô địch cờ vua Ga-ri Ca-xpa-rốp.
- 📺 *2011*: Siêu máy tính Watson (Oát-xơn) thắng nhà vô địch trò chơi hỏi đáp *Jeopardy!*.
- 🌐 *Ngày nay*: AI thâm nhập sâu rộng vào mọi lĩnh vực của đời sống.
*Lưu ý cách trình bày phi ngôn ngữ:* dùng đường thẳng thời gian làm trục chính, mũi tên thể hiện sự phát triển liên tục, biểu tượng/hình ảnh thay cho chữ để người đọc nắm nhanh; có thể bổ sung màu sắc phân nhóm (lí thuyết – rô-bốt – trò chơi trí tuệ) cho dễ phân biệt.
b) Phát biểu suy nghĩ về các thông tin vừa được tóm tắt
Từ đường thời gian trên, tôi có mấy suy nghĩ sau:
- Quá trình phát triển của trí tuệ nhân tạo là một hành trình liên tục, tăng tốc không ngừng: từ một ý tưởng, một phép thử lí thuyết (1950) đến những cỗ máy thắng được con người ở những lĩnh vực đòi hỏi trí tuệ cao như cờ vua, hỏi đáp (1997, 2011). Mỗi mốc là kết quả của trí tuệ, công sức và khát vọng chinh phục của con người.
- Trí tuệ nhân tạo cho thấy sức mạnh sáng tạo phi thường của con người – chính con người đã tạo ra công cụ ngày càng "thông minh", phục vụ đắc lực cho lao động, học tập và đời sống.
- Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ ấy cũng đặt ra những câu hỏi, băn khoăn: liệu máy móc có thể thay thế con người đến đâu, con người cần ứng xử thế nào để làm chủ công nghệ chứ không bị lệ thuộc. Vì vậy, bên cạnh niềm tự hào, chúng ta cần một thái độ tỉnh táo, có trách nhiệm khi sử dụng và phát triển trí tuệ nhân tạo.
→ Tóm lại, trí tuệ nhân tạo là thành tựu đáng tự hào của nhân loại, mở ra tương lai nhiều hứa hẹn, nhưng cũng đòi hỏi con người phải làm chủ và định hướng nó một cách nhân văn.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.