Giải Bài 2 trang 74 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Đánh giá hiệu quả thông tin của sơ đồ được tác giả sử dụng.
(văn bản: Trí thông minh nhân tạo - Ri-sát Oát-xơn)
Gợi ý trả lời
Đánh giá hiệu quả thông tin của sơ đồ tác giả sử dụng
Trong văn bản *Trí thông minh nhân tạo*, Ri-sát Oát-xơn không chỉ trình bày thông tin bằng kênh chữ mà còn kết hợp một sơ đồ (biểu đồ hình cây/sơ đồ dự báo các hướng phát triển và tác động của trí thông minh nhân tạo). Có thể đánh giá hiệu quả của sơ đồ này ở những phương diện sau:
a) Về khả năng cung cấp và hệ thống hóa thông tin
- Sơ đồ giúp mô hình hóa những thông tin vốn trừu tượng, phức tạp (các khả năng, viễn cảnh, hệ quả của AI) thành một cấu trúc trực quan, dễ nắm bắt.
- Người đọc nhìn vào sơ đồ có thể bao quát toàn cảnh vấn đề chỉ trong một lần quan sát, thấy được mối quan hệ giữa các nhánh thông tin (nguyên nhân – kết quả, cái chung – cái riêng, các hướng rẽ nhánh của sự phát triển) mà nếu chỉ diễn đạt bằng lời văn sẽ dài dòng, khó hình dung.
b) Về tính trực quan và sức thuyết phục
- Là văn bản thông tin có tính khoa học, việc dùng sơ đồ làm tăng độ tin cậy và tính khách quan: thông tin được trình bày mạch lạc, logic, có hệ thống phân cấp rõ ràng.
- Phương tiện phi ngôn ngữ (sơ đồ) bổ trợ cho kênh chữ, giúp người đọc vừa đọc giải thích vừa đối chiếu trực quan, nhờ đó ghi nhớ và tiếp nhận thông tin nhanh và sâu hơn.
c) Về sự phù hợp với đề tài và đối tượng người đọc
- Đề tài trí tuệ nhân tạo mang tính dự báo tương lai, nhiều khả năng và viễn cảnh song song; sơ đồ dạng phân nhánh rất thích hợp để diễn tả tính đa hướng, nhiều lựa chọn đó.
- Với người đọc phổ thông, sơ đồ hạ thấp "rào cản" của một chủ đề công nghệ khó, khiến văn bản trở nên dễ tiếp cận, sinh động hơn.
d) Đánh giá chung
- Sơ đồ là một phương tiện hỗ trợ hiệu quả cao: nó cô đọng, trực quan hóa và hệ thống hóa thông tin, làm nổi bật mối liên hệ giữa các ý, tăng sức thuyết phục và phù hợp đặc trưng văn bản thông tin.
- Tuy nhiên, sơ đồ chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm với phần thuyết minh bằng lời của tác giả; bản thân sơ đồ mang tính khái quát nên không thể thay thế hoàn toàn cho những phân tích, lí giải chi tiết trong kênh chữ. Đây chính là lí do tác giả kết hợp hài hòa cả hai kênh thông tin trong văn bản.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.