Giải Câu hỏi trang 99 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Theo bạn, việc tưởng nhớ và tôn vinh những người đã hi sinh cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc có ý nghĩa như thế nào trong việc giáo dục thế hệ trẻ hôm nay?
(văn bản: Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc - Nguyễn Đình Chiểu)
Gợi ý trả lời
Mở ý (định hướng vấn đề)
Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu là tiếng khóc bi tráng dành cho những người nông dân áo vải đã "sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc", lấy cái chết để giữ gìn quê hương. Chính từ bài văn tế ấy, câu hỏi về ý nghĩa của việc tưởng nhớ và tôn vinh những người đã hi sinh cho Tổ quốc trở nên thiết thực với thế hệ trẻ hôm nay. Theo tôi, việc làm đó có ý nghĩa giáo dục sâu sắc trên nhiều phương diện.
a) Bồi đắp lòng biết ơn và ý thức về cội nguồn
Tưởng nhớ những người đã ngã xuống giúp thế hệ trẻ hiểu rằng cuộc sống hòa bình, độc lập hôm nay được đánh đổi bằng xương máu của bao thế hệ cha anh — từ những nghĩa sĩ Cần Giuộc "mến nghĩa làm quân chiêu mộ" cho đến các anh hùng, liệt sĩ sau này. Lòng biết ơn ấy là nền tảng của đạo lí "uống nước nhớ nguồn", giúp người trẻ không sống vô ơn, vô cảm với quá khứ.
b) Nuôi dưỡng lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc
Hình ảnh người nghĩa sĩ nông dân tự nguyện đứng lên đánh giặc, coi việc giữ nước là bổn phận, là tấm gương khơi dậy ở thế hệ trẻ tình yêu quê hương, đất nước và ý thức trách nhiệm công dân. Việc tôn vinh họ nhắc nhở người trẻ rằng bảo vệ và dựng xây Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi người trong mọi thời đại.
c) Giáo dục lí tưởng sống cao đẹp và lẽ sống "chết vinh hơn sống nhục"
Những nghĩa sĩ đã chọn cái chết vinh quang "thà thác mà đặng câu địch khái… hơn còn mà chịu chữ đầu Tây". Qua đó, thế hệ trẻ được bồi dưỡng về lẽ sống có lí tưởng, biết đặt danh dự, phẩm giá và lợi ích chung lên trên sự an toàn cá nhân, dám cống hiến, hi sinh cho những giá trị lớn lao.
d) Kết nối truyền thống với hiện tại, thúc đẩy hành động
Việc tưởng nhớ không chỉ là hoài niệm mà còn biến thành hành động cụ thể: chăm ngoan học tập, rèn luyện đạo đức, giữ gìn và phát huy truyền thống, góp phần xây dựng đất nước. Như vậy, quá khứ hào hùng trở thành động lực để thế hệ trẻ sống có ích hơn trong hiện tại.
Kết ý
Tóm lại, việc tưởng nhớ và tôn vinh những người đã hi sinh cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc có ý nghĩa giáo dục to lớn: vừa bồi đắp lòng biết ơn, tình yêu nước, lí tưởng sống đẹp, vừa khơi dậy ý thức trách nhiệm và hành động thiết thực ở thế hệ trẻ. Đó cũng chính là sức sống bền lâu mà áng văn tế bất hủ của Nguyễn Đình Chiểu gửi gắm đến hôm nay.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.