Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập hai

Giải Bài 4 trang 119 SGK Ngữ văn 11

Củng cố, mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Sưu tầm những bài viết về các tác phẩm nghệ thuật mà bạn yêu thích và viết về một số tác phẩm đã gây cho bạn ấn tượng sâu sắc.

Gợi ý trả lời

Bài 4 (trang 120) — Củng cố, mở rộng, Bài 4: *Tự sự trong truyện thơ dân gian và trong thơ trữ tình* (Ngữ văn 11, Kết nối tri thức)

Đây là bài tập thực hành sưu tầm và viết cảm nhận, không có "đáp số" cố định. Dưới đây là gợi ý cách làm và một bài viết mẫu để bạn tham khảo, trình bày theo đúng yêu cầu của SGK.

### a) Cách sưu tầm bài viết về các tác phẩm nghệ thuật

- Xác định phạm vi "tác phẩm nghệ thuật": có thể là tác phẩm văn học (thơ, truyện, kịch), hội họa, âm nhạc, điêu khắc, kiến trúc, điện ảnh… — tức là sản phẩm sáng tạo mang giá trị thẩm mĩ.
- Nguồn sưu tầm đáng tin cậy:
- Các bài phê bình, bình giảng in trong sách, báo (ví dụ: *Văn nghệ*, *Tia sáng*, chuyên mục văn hóa – nghệ thuật của các báo lớn).
- Lời giới thiệu, lời bạt trong các tuyển tập, sách nghiên cứu.
- Bài viết của các nhà phê bình, nhà nghiên cứu có uy tín.
- Cách lưu trữ – sắp xếp: lập một "hồ sơ sưu tầm" theo loại hình nghệ thuật; mỗi bài ghi rõ: *tên tác phẩm – tác giả tác phẩm – người viết bài – nguồn – ngày sưu tầm*; gạch chân/ghi chú những ý hay về nội dung và nghệ thuật để làm tư liệu khi viết.

###

b) Viết về một tác phẩm đã gây ấn tượng sâu sắc (bài viết mẫu)

> Ấn tượng về bức tranh *Em Thúy* của Trần Văn Cẩn
>
> Trong kho tàng mĩ thuật Việt Nam hiện đại, *Em Thúy* (1943, sơn dầu) của họa sĩ Trần Văn Cẩn là tác phẩm để lại trong tôi ấn tượng khó phai. Bức tranh vẽ một bé gái chừng tám tuổi ngồi trên chiếc ghế mây, hai tay đặt nhẹ lên đùi, khuôn mặt thanh tú với đôi mắt mở to, trong trẻo mà thoáng chút bâng khuâng.
>
> Điều khiến tôi xúc động trước hết là vẻ hồn nhiên, tinh khôi của tuổi thơ được nắm bắt trọn vẹn trong một khoảnh khắc. Gam màu sáng, dịu nhẹ cùng những nét bút mềm mại làm toát lên sự trong sáng, mong manh của em bé. Nhưng ẩn sau vẻ ngây thơ ấy lại là một thế giới nội tâm sâu lắng: ánh mắt em như đang suy tư, chất chứa điều gì đó rất người lớn, khiến người xem vừa yêu mến vừa trầm ngâm.
>
> Về nghệ thuật, Trần Văn Cẩn đã kết hợp nhuần nhuyễn kĩ thuật sơn dầu phương Tây với tâm hồn Á Đông: bố cục giản dị, cân đối; màu sắc hài hòa; đường nét tinh tế. Chính sự giản dị ấy lại tạo nên sức gợi lớn lao, để mỗi lần ngắm tranh, tôi lại thấy tuổi thơ của chính mình như được soi chiếu.
>
> Tác phẩm dạy tôi rằng nghệ thuật chân chính không cần phô trương kĩ xảo mà chạm đến trái tim người xem bằng những điều bình dị, chân thành nhất. Đó là lí do *Em Thúy* mãi là bức tranh tôi yêu thích và trân trọng.

### Lưu ý khi viết

- Nêu rõ tên tác phẩm, tác giả, loại hình nghệ thuật.
- Trình bày ấn tượng, cảm xúc của cá nhân, lí giải *vì sao* tác phẩm gây ấn tượng (cả nội dung lẫn hình thức nghệ thuật).
- Kết hợp miêu tả – phân tích – biểu cảm; có thể liên hệ với trải nghiệm của bản thân.
- Viết thành đoạn/bài hoàn chỉnh, mạch lạc, giàu cảm xúc nhưng tránh sáo rỗng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.