Giải Bài 2 trang 122 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Lập bảng phân loại những đơn vị kiến thức cốt lõi được trình bày trong phần Tri thức ngữ văn của mỗi bài học trong sách giáo khoa Ngữ văn 11, tập hai theo từng nhóm: kiến thức chung về loại, thể loại; kiến thức về các yếu tố cấu thành văn bản thuộc từng loại, thể loại; kiến thức về lịch sử văn học; kiến thức tiếng Việt.
Gợi ý trả lời
## Lập bảng phân loại các đơn vị kiến thức cốt lõi phần *Tri thức ngữ văn* — Ngữ văn 11, tập hai (Kết nối tri thức)
Các bài học trong tập hai:
- Bài 6: *Nguyễn Du – "Những điều trông thấy mà đau đớn lòng"*
- Bài 7: *Ghi chép và tưởng tượng trong kí*
- Bài 8: *Cấu trúc của văn bản thông tin*
- Bài 9: *Lựa chọn và hành động*
Đọc phần *Tri thức ngữ văn* ở đầu mỗi bài, có thể sắp xếp các đơn vị kiến thức cốt lõi vào bốn nhóm như sau:
| Bài học | a) Kiến thức chung về loại, thể loại |
b) Kiến thức về các yếu tố cấu thành văn bản của loại, thể loại |
c) Kiến thức về lịch sử văn học |
d) Kiến thức tiếng Việt |
|---|---|---|---|---|
| Bài 6. *Nguyễn Du…* | Khái niệm truyện thơ Nôm (và phân biệt truyện thơ Nôm bình dân / bác học); khái niệm tác gia văn học | Các yếu tố của truyện thơ Nôm: cốt truyện, nhân vật, lời kể, ngôn ngữ (lục bát); đặc điểm thơ chữ Hán | Nguyễn Du – tác gia lớn: thời đại, cuộc đời, sự nghiệp sáng tác (thơ chữ Hán, *Truyện Kiều*), vị trí trong lịch sử văn học dân tộc | Biện pháp tu từ lặp cấu trúc; biện pháp tu từ đối |
| Bài 7. *Ghi chép và tưởng tượng trong kí* | Khái niệm và đặc điểm các thể của kí: tùy bút, tản văn, truyện kí | Các yếu tố cấu thành: cái "tôi" tác giả, sự kết hợp tự sự – trữ tình, chất liệu hiện thực và yếu tố hư cấu / phi hư cấu trong kí | (không có đơn vị riêng về lịch sử văn học) | Một số hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường (và tác dụng tu từ) |
| Bài 8. *Cấu trúc của văn bản thông tin* | Khái niệm văn bản thông tin (và các kiểu cấu trúc trình bày) | Các yếu tố cấu thành: bố cục, cấu trúc, cách triển khai và trình bày dữ liệu (số liệu), thái độ và quan điểm của người viết, phương tiện phi ngôn ngữ | (không có đơn vị riêng về lịch sử văn học) | Cách trình bày tài liệu tham khảo; phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản |
| Bài 9. *Lựa chọn và hành động* | Khái niệm và đặc trưng thể loại bi kịch | Các yếu tố của bi kịch: xung đột bi kịch, nhân vật bi kịch (khát vọng – lựa chọn – hành động), hiệu ứng thanh lọc (catharsis) | (không có đơn vị riêng về lịch sử văn học) | Ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết (đặc điểm, cách sử dụng) |
Nhận xét rút ra từ bảng:
- Nhóm a (chung về loại, thể loại) và nhóm b (các yếu tố cấu thành) xuất hiện ở mọi bài, vì mỗi bài học được tổ chức quanh một loại/thể loại văn bản trung tâm (truyện thơ Nôm, kí, văn bản thông tin, bi kịch).
- Nhóm c (lịch sử văn học) chỉ nổi bật ở Bài 6, gắn với việc học về tác gia Nguyễn Du — kiến thức về thời đại, cuộc đời, sự nghiệp và vị trí của tác giả trong tiến trình văn học.
- Nhóm d (tiếng Việt) có mặt ở tất cả các bài, mỗi bài một đơn vị kiến thức tiếng Việt riêng, bổ trợ trực tiếp cho việc đọc và viết của bài đó.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.