Giải Đề 3 trang 125 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Ở mỗi người, nhu cầu tìm hiểu, khám phá thế giới kì diệu của nghệ thuật thường được khơi lên từ cuộc tiếp xúc bất ngờ với một tác phẩm cụ thể. Với bạn, tác phẩm nào đã đóng vai trò này? Hãy viết về tác phẩm đó.
Gợi ý trả lời
Đề 3 — Ôn tập học kì II (trang 126): Viết về một tác phẩm đã khơi dậy trong em niềm say mê nghệ thuật.
*Đây là đề văn nghị luận/biểu cảm về một tác phẩm nghệ thuật có ý nghĩa với bản thân. Dưới đây là bài viết mẫu theo đúng yêu cầu và cách trình bày của SGK Ngữ văn 11 Kết nối tri thức.*
---
a) Mở bài
Có những cuộc gặp gỡ tình cờ mà để lại dấu ấn suốt đời. Với tôi, cánh cửa đầu tiên mở ra thế giới kì diệu của nghệ thuật ngôn từ chính là bài thơ "Sóng" của Xuân Quỳnh. Trong một buổi chiều lật giở trang sách cũ của chị tôi, những câu thơ về con sóng và tình yêu đã khiến tôi lặng người — và từ đó, tôi bắt đầu biết yêu thơ.
b) Thân bài
*— Hoàn cảnh tiếp xúc và ấn tượng ban đầu:*
Tôi đến với "Sóng" một cách rất tình cờ, khi chưa hề được học. Điều níu giữ tôi trước hết là nhạc điệu: thể thơ năm chữ cùng những câu thơ nối nhau dào dạt như nhịp sóng vỗ bờ không dứt. Câu thơ mở đầu "Dữ dội và dịu êm / Ồn ào và lặng lẽ" với những cặp từ trái nghĩa khiến tôi ngỡ ngàng: hóa ra một trạng thái tâm hồn có thể vừa mãnh liệt vừa sâu lắng đến vậy.
*— Vẻ đẹp nội dung và nghệ thuật khiến tôi say mê:*
Càng đọc, tôi càng nhận ra tài hoa của Xuân Quỳnh trong việc xây dựng hình tượng "sóng" song hành cùng hình tượng "em". Sóng là ẩn dụ cho trái tim người phụ nữ đang yêu: cũng khát khao vượt khỏi giới hạn chật hẹp ("Sông không hiểu nổi mình / Sóng tìm ra tận bể"), cũng trăn trở trước câu hỏi muôn thuở về cội nguồn tình yêu ("Em cũng không biết nữa / Khi nào ta yêu nhau"), và cũng thủy chung, da diết nỗi nhớ ("Lòng em nhớ đến anh / Cả trong mơ còn thức").
Điều khiến tôi xúc động nhất là vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong thơ: vừa truyền thống, đằm thắm, thủy chung, lại vừa hiện đại, chủ động, dám bày tỏ và dám sống hết mình cho tình yêu. Khát vọng "Làm sao được tan ra / Thành trăm con sóng nhỏ" ở khổ cuối cho tôi hiểu rằng tình yêu chân chính luôn gắn với mong muốn được dâng hiến và bất tử hóa.
*— Tác động của tác phẩm đối với bản thân:*
"Sóng" đã dạy tôi rằng thơ ca không phải là những con chữ khô khan mà là tiếng nói chân thành của trái tim. Từ bài thơ ấy, tôi tập đọc thơ chậm rãi hơn, biết lắng nghe nhạc điệu, biết phân tích hình ảnh, ẩn dụ. Nó khơi dậy trong tôi niềm yêu thích tìm hiểu văn chương và cả thói quen viết nhật kí, ghi lại cảm xúc của mình bằng ngôn từ.
c) Kết bài
Mỗi người đều có một tác phẩm "đầu tiên" mở lối cho mình bước vào thế giới nghệ thuật. Với tôi, đó là "Sóng" của Xuân Quỳnh — bài thơ đã biến một độc giả tình cờ thành một người biết yêu và trân trọng cái đẹp của ngôn từ. Tôi tin rằng, như con sóng mãi vỗ bờ, vẻ đẹp của tác phẩm ấy sẽ còn ngân vang trong tôi dài lâu.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.