Giải Nội dung 1 trang 125 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Thuyết trình về một tác phẩm văn học được khuyến nghị đọc ở phần Củng cố, mở rộng của mỗi bài học.
Gợi ý trả lời
## Thuyết trình về một tác phẩm văn học
### Tác phẩm được chọn: Truyện ngắn *Chí Phèo* (Nam Cao)
*(Tác phẩm được khuyến nghị đọc ở phần Củng cố, mở rộng của bài học về truyện ngắn hiện thực phê phán trong SGK Ngữ văn 11, Kết nối tri thức)*
a) Mở đầu — nêu lí do chọn và giới thiệu chung
Kính thưa thầy cô và các bạn. Trong các tác phẩm được khuyến nghị đọc ở phần *Củng cố, mở rộng*, em chọn thuyết trình về truyện ngắn Chí Phèo của nhà văn Nam Cao. Em chọn tác phẩm này vì đây là một kiệt tác của văn học hiện thực phê phán Việt Nam giai đoạn 1930–1945, tiêu biểu cho tài năng và tư tưởng nhân đạo sâu sắc của Nam Cao. Truyện in lần đầu năm 1941, ban đầu có tên *Cái lò gạch cũ*, sau đổi thành *Đôi lứa xứng đôi*, cuối cùng tác giả đặt lại là *Chí Phèo*.
b) Nội dung chính — trình bày và phân tích tác phẩm
- Tóm tắt cốt truyện: Chí Phèo vốn là một anh nông dân lương thiện, làm canh điền cho nhà bá Kiến. Vì ghen tuông vô cớ, bá Kiến đẩy Chí vào tù. Nhà tù thực dân biến anh thành một kẻ lưu manh, tha hóa cả nhân hình lẫn nhân tính — trở thành "con quỷ dữ của làng Vũ Đại". Cuộc gặp gỡ với thị Nở và bát cháo hành đã thức tỉnh khát vọng hoàn lương trong Chí. Nhưng khi bị cự tuyệt quyền làm người, Chí Phèo đến giết bá Kiến rồi tự kết liễu đời mình.
- Giá trị nội dung:
+ *Giá trị hiện thực:* Tác phẩm phản ánh chân thực tình trạng người nông dân bị bần cùng hóa, lưu manh hóa và bi kịch bị tước đoạt quyền làm người trong xã hội thực dân nửa phong kiến.
+ *Giá trị nhân đạo:* Nam Cao phát hiện và trân trọng bản chất lương thiện, khát vọng hoàn lương của con người ngay cả khi họ bị vùi dập đến tận cùng; đồng thời lên án xã hội đã hủy diệt nhân tính con người.
- Giá trị nghệ thuật:
+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo, bá Kiến).
+ Nghệ thuật miêu tả, phân tích tâm lí nhân vật tinh tế, sâu sắc (đoạn Chí tỉnh rượu, nhận bát cháo hành).
+ Kết cấu vòng tròn (mở đầu và kết thúc đều là hình ảnh cái lò gạch cũ) gợi tính quy luật, bi kịch còn tiếp diễn.
+ Ngôn ngữ sống động, giọng điệu trần thuật linh hoạt, đan xen đối thoại và độc thoại nội tâm.
c) Kết thúc — khẳng định ý nghĩa và nêu cảm nhận
Qua *Chí Phèo*, Nam Cao không chỉ tố cáo xã hội tàn bạo đã cướp đi quyền sống, quyền làm người của người nông dân, mà còn gửi gắm niềm tin vào bản chất tốt đẹp của con người. Tác phẩm có sức sống lâu bền, để lại trong em bài học sâu sắc về lòng nhân ái và sự trân trọng phẩm giá con người. Em xin kết thúc phần thuyết trình, rất mong nhận được ý kiến góp ý của thầy cô và các bạn.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.