Giải Câu 2 trang 89 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Ở phần đầu văn bản, tác giả đưa ra các tiêu chí so sánh thơ cũ – thơ mới nhằm mục đích gì?
(văn bản: Một thời đại trong thi ca - Hoài Thanh)
Gợi ý trả lời
Câu 2 (trang 90) — Mục đích của việc đưa ra các tiêu chí so sánh thơ cũ – thơ mới ở phần đầu văn bản
Ở phần đầu *Một thời đại trong thi ca*, trước khi đi tìm "tinh thần thơ mới", Hoài Thanh dừng lại nêu ra những khó khăn và đề xuất các tiêu chí (nguyên tắc) so sánh thơ cũ – thơ mới. Việc làm này nhằm những mục đích sau:
a) Chỉ ra cái khó của việc phân định ranh giới thơ cũ – thơ mới, từ đó xác lập một cách nhận diện đáng tin cậy. Tác giả thừa nhận ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới không rõ ràng, bởi "hôm nay đã phôi thai từ hôm qua và trong cái mới vẫn còn rớt lại ít nhiều cái cũ". Cái cũ và cái mới thường "vẫn vương vấn" nhau, xen lẫn trong cùng một thời, thậm chí trong cùng một nhà thơ, một bài thơ. Vì thế cần có tiêu chí để nhận diện cho đúng, tránh nhầm lẫn.
b) Đề ra nguyên tắc so sánh khoa học, khách quan: so sánh trên đại thể và lấy cái hay sánh với cái hay. Hoài Thanh nêu rõ: không thể căn cứ vào bài dở, vào những bài tầm thường (vì "thời nào chả có"), mà phải "sánh bài hay với bài hay"; đồng thời phải nhìn vào "đại thể", vào xu hướng chung, chứ không sa vào từng "tiểu tiết" vụn vặt. Đây chính là phương pháp luận để kết luận có sức thuyết phục.
c) Làm tiền đề (cơ sở, bước chuẩn bị) để đi tới việc khái quát "tinh thần thơ mới" ở phần sau. Khi đã có được nguyên tắc so sánh đúng đắn, tác giả mới có thể tìm ra cái "điều cốt yếu", cái tinh thần làm nên sự khác biệt bản chất giữa hai thời đại thi ca — mà theo ông gói gọn trong hai chữ "tôi" (thơ mới) và "ta" (thơ cũ). Như vậy, các tiêu chí ở phần đầu giữ vai trò dẫn dắt, định hướng cho toàn bộ lập luận của bài tiểu luận.
→ Tóm lại, việc đưa ra các tiêu chí so sánh thể hiện thái độ nghiên cứu nghiêm túc, thận trọng và tư duy khoa học, biện chứng của Hoài Thanh; đồng thời tạo cơ sở vững chắc, khách quan để người đọc tin vào kết luận về tinh thần thơ mới mà tác giả nêu ở phần sau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.