Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu hỏi trang 110 SGK Ngữ văn 11

Văn bản 3. Thuyền và biển (Xuân Quỳnh)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Em sẽ kể anh nghe
Chuyện con thuyền và biển:

"Từ ngày nào chẳng biết
Thuyền nghe lời biển khơi
Cánh hải âu, sóng biếc
Đưa thuyền đi muôn nơi

Lòng thuyền nhiều khát vọng
Và tình biển bao la
Thuyền đi hoài không mỏi
Biển vẫn xa... còn xa

Những đêm trăng hiền từ
Biển như cô gái nhỏ
Thầm thì gửi tâm tư
Quanh mạn thuyền sóng vỗ

Những dấu hiệu hình thức nào chứng tỏ có một câu chuyện được kể trong bài thơ?

Gợi ý trả lời

Những dấu hiệu hình thức chứng tỏ có một câu chuyện được kể trong bài thơ:

a) Lời mở đầu trực tiếp giới thiệu một câu chuyện sắp được kể: Ngay hai dòng đầu, nhân vật trữ tình xưng "em" ngỏ lời với "anh": *"Em sẽ kể anh nghe / Chuyện con thuyền và biển"*. Động từ "kể" cùng danh từ "chuyện" xuất hiện công khai, báo hiệu đây là một câu chuyện có người kể (em) và người nghe (anh) — đặc trưng của tự sự lồng trong thơ trữ tình.

b) Có nhân vật của câu chuyện: Bài thơ dựng lên hai hình tượng được nhân hoá như hai nhân vật — "thuyền" và "biển". Hai hình tượng này có tâm trạng, hành động và quan hệ với nhau (*"Thuyền nghe lời biển khơi"*, *"Lòng thuyền nhiều khát vọng / Và tình biển bao la"*, *"Biển như cô gái nhỏ / Thầm thì gửi tâm tư"*), giống như nhân vật trong một câu chuyện tình.

c) Có trình tự thời gian và sự việc diễn tiến (cốt truyện): Câu chuyện được kể theo mạch thời gian với các từ ngữ chỉ thời gian, mở đầu bằng *"Từ ngày nào chẳng biết"* rồi tiếp nối *"Những đêm trăng hiền từ"*. Các sự việc nối tiếp nhau: thuyền nghe lời biển → được đưa đi muôn nơi → thuyền đi hoài không mỏi, biển vẫn xa → những đêm biển thầm thì bên mạn thuyền. Chuỗi sự việc có mở đầu, có diễn biến tạo thành một mạch kể.

d) Lời thơ mang giọng điệu kể chuyện tâm tình: Thể thơ năm chữ, nhịp đều đặn cùng cách xưng hô "em – anh" tạo giọng thủ thỉ, tâm tình như đang kể lại một câu chuyện cho người thân yêu nghe.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.