Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Bài 3 trang 122 SGK Ngữ văn 11

Bài 4. Tự sự trong truyện thơ dân gian và trong thơ trữ tình (Củng cố, mở rộng)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Lập dàn ý chi tiết cho bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội (tự chọn) theo những gợi ý ở phần Viết.

Gợi ý trả lời

Đề tự chọn: Nghị luận về vấn đề lối sống vô cảm của một bộ phận giới trẻ hiện nay.

(Dàn ý chi tiết lập theo đúng quy trình phần Viết – *Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội* – SGK Ngữ văn 11, Kết nối tri thức, tập một.)

---

### a) Mở bài

- Dẫn dắt: Trong nhịp sống hiện đại, bên cạnh những giá trị tốt đẹp được bồi đắp, con người cũng đối diện với không ít biểu hiện lệch lạc về nhân cách.
- Nêu vấn đề nghị luận: Lối sống vô cảm – thái độ thờ ơ, dửng dưng trước con người và cuộc sống – đang trở thành một hiện tượng đáng lo ngại trong một bộ phận giới trẻ.
- Nêu khái quát quan điểm của người viết: đây là lối sống tiêu cực, cần được nhận thức đúng và khắc phục.

###

b) Thân bài

Ý 1 – Giải thích khái niệm
- *Vô cảm* là trạng thái không có cảm xúc, không rung động trước nỗi đau, niềm vui hay cái xấu, cái ác của người khác và của cộng đồng.
- *Lối sống vô cảm*: cách sống khép mình, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân, thờ ơ với mọi thứ xung quanh.

Ý 2 – Thực trạng, biểu hiện (nêu bằng chứng)
- Dửng dưng trước người gặp nạn, hoạn nạn (thấy tai nạn chỉ đứng quay phim, không giúp đỡ).
- Vô tâm với chính người thân, bạn bè; mải mê thế giới ảo mà lạnh nhạt với đời thực.
- Im lặng, làm ngơ trước cái xấu, cái sai (bạo lực học đường, gian lận...).

Ý 3 – Nguyên nhân
- *Chủ quan:* sự ích kỉ, lối sống hưởng thụ, thiếu rèn luyện về tình cảm, trách nhiệm.
- *Khách quan:* áp lực cuộc sống, mặt trái của kinh tế thị trường và mạng xã hội; sự thiếu quan tâm giáo dục tình cảm từ gia đình, nhà trường.

Ý 4 – Tác hại (hậu quả)
- Với cá nhân: tâm hồn nghèo nàn, đánh mất tình yêu thương, dần bị cô lập.
- Với cộng đồng: làm rạn nứt các mối quan hệ, xói mòn đạo đức và truyền thống “thương người như thể thương thân”.

Ý 5 – Bàn luận, mở rộng (trao đổi với ý kiến trái chiều)
- Cần phân biệt vô cảm với sự điềm tĩnh, lí trí; không nên quy chụp mọi sự im lặng là vô cảm.
- Phê phán lối sống vô cảm nhưng ghi nhận phần lớn giới trẻ vẫn sống nhân ái, giàu trách nhiệm.

Ý 6 – Giải pháp và bài học nhận thức – hành động
- Mỗi người tự bồi dưỡng lòng nhân ái, biết quan tâm, sẻ chia; sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
- Gia đình, nhà trường, xã hội tăng cường giáo dục kĩ năng sống và tình cảm.
- Liên hệ bản thân: học cách lắng nghe, yêu thương và hành động vì người khác.

###

c) Kết bài

- Khẳng định lại: lối sống vô cảm là hồi chuông cảnh báo cần được loại bỏ.
- Mở rộng, nâng cao: hãy sống biết yêu thương để cuộc sống trở nên ấm áp, nhân văn hơn.

---

*Lưu ý trình bày:* dàn ý bảo đảm đủ các phần theo gợi ý phần Viết (giải thích – thực trạng – nguyên nhân – tác hại – bàn luận/mở rộng – giải pháp), có lí lẽ và bằng chứng, có đối thoại với ý kiến trái chiều.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.