Giải Câu hỏi trang 21 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Tại sao bà cụ Tứ "ngoảnh vội ra ngoài", "không dám để con dâu nhìn thấy" mình khóc?
(văn bản: Vợ nhặt – Kim Lân)
Gợi ý trả lời
Phân tích chi tiết bà cụ Tứ "ngoảnh vội ra ngoài", "không dám để con dâu nhìn thấy" mình khóc
a) Hoàn cảnh của chi tiết: Chi tiết xuất hiện trong buổi chiều tối đầu tiên, khi bà cụ Tứ đi làm về, ngạc nhiên rồi dần hiểu ra cơ sự Tràng đã "nhặt" được vợ giữa những ngày đói khát. Sau khi cúi đầu nín lặng, bà vui vẻ chấp nhận nàng dâu, ân cần bảo ban hai con liệu bảo nhau làm ăn và nói những lời động viên về tương lai ("ai giàu ba họ, ai khó ba đời"). Nhưng nghĩ đến cảnh con lấy vợ đúng lúc đói kém, bà nghẹn ngào, quay vội ra ngoài để giấu đi giọt nước mắt tủi cực.
b) Vì thương con và tủi phận làm mẹ: Bà cụ Tứ khóc vì xót xa – con trai lấy được vợ nhưng lại trong cảnh đói khát, "người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi", còn mình thì chẳng lo được gì cho con. Giọt nước mắt là nỗi tủi thân của người mẹ nghèo thương con đến đứt ruột.
c) Vì không muốn gieo thêm buồn tủi, lo lắng cho các con: Bà "ngoảnh vội", "không dám để con dâu nhìn thấy" vì sợ nước mắt của mình sẽ làm con cái thêm buồn, thêm tủi, phá vỡ không khí ấm áp, hy vọng mà cả nhà đang cố vun đắp trong buổi đoàn tụ. Bà muốn giữ trọn niềm vui mong manh ấy cho các con.
d) Vì tấm lòng bao dung, tế nhị với người con dâu mới: Người con dâu vừa về nhà, còn lạ lẫm, dễ mặc cảm về cảnh ngộ "theo không". Bà giấu nước mắt để con dâu không chạnh lòng, không cảm thấy mình là gánh nặng, là nguyên nhân khiến mẹ chồng khổ – thể hiện sự thấu hiểu và trân trọng con dâu.
e) Ý nghĩa nhân vật và giá trị nhân đạo: Chi tiết khắc họa chiều sâu tâm lí và vẻ đẹp của người mẹ nông dân Việt Nam: giàu lòng thương con, giàu đức hi sinh, âm thầm nuốt nỗi đau vào trong để chở che, nâng đỡ tinh thần cho các con. Qua đó Kim Lân thể hiện niềm cảm thương sâu sắc với số phận con người trong nạn đói và trân trọng sức sống, niềm tin, tình người ấm áp ngay giữa cái đói, cái chết.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.