Giải Câu hỏi trang 23 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Có thể bạn đã từng nghe thấy người ta gọi tính cách hay cách ứng xử của một ai đó là "Chí Phèo". Cách gọi ấy đã hàm ẩn sự đánh giá như thế nào đối với tính cách hay cách ứng xử này?
(văn bản: Chí Phèo (Trích) - Nam Cao)
Gợi ý trả lời
Khi người ta gọi tính cách hay cách ứng xử của ai đó là "Chí Phèo", cách gọi ấy đã hàm ẩn một sự đánh giá tiêu cực, chê trách – coi đó là một kiểu người, một lối hành xử đáng phê phán. Cụ thể:
- Cách gọi này gợi liên tưởng đến lối sống và cách cư xử của nhân vật Chí Phèo trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao: hay gây sự, ăn vạ, chửi bới, liều lĩnh, bất chấp, dùng sự "cùn", sự lì lợm để uy hiếp người khác nhằm đạt được điều mình muốn.
- Vì vậy, khi ví một người là "Chí Phèo", người nói muốn ám chỉ rằng người đó có tính cách hoặc cách ứng xử ngang ngược, bất cần, chây lì, hay ăn vạ, gây gổ, thiếu lí lẽ và bất chấp chuẩn mực; sẵn sàng "làm liều", "ăn vạ" để ép buộc hoặc làm khó người khác.
- Đây là một cách nói mang sắc thái mỉa mai, phê phán, không đồng tình: nó khẳng định kiểu ứng xử ấy là xấu, đáng lên án, không phù hợp với lẽ phải và nếp sống văn minh.
Như vậy, sức sống của hình tượng Chí Phèo lớn đến mức tên nhân vật đã trở thành một "danh từ chung", một tính từ trong đời sống để chỉ và đánh giá một kiểu tính cách, lối ứng xử tiêu cực trong xã hội.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.