Giải Câu hỏi trang 32 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
NGỮ LIỆU: – Giỏi! Hôm nay mới thấy anh không đòi tiền. Thế thì anh cần gì?
Hắn dõng dạc:
– Tao muốn làm người lương thiện!
Bá Kiến cười ha hả:
– Ô tưởng gì! Tôi chỉ cần anh lương thiện cho thiên hạ nhờ.
Hắn lắc đầu:
– Không được! Ai cho tao lương thiện? Làm thế nào cho mất được những vết mảnh chai trên mặt này? Tao không thể là người lương thiện nữa. Biết không! Chỉ có một cách... biết không!... Chỉ còn một cách là... cái này! Biết không!...
Đây có phải là những lời của một kẻ say không?
Gợi ý trả lời
Trả lời câu hỏi: Đây có phải là những lời của một kẻ say không?
Khẳng định: Đây không phải là những lời của một kẻ say, mà là những lời tỉnh táo và tỉnh thức nhất của Chí Phèo trong cả cuộc đời.
Lí giải:
a) Về bề ngoài, Chí có vẻ như đang say: Trước khi đến nhà Bá Kiến, Chí Phèo có uống rượu; cách nói năng dằn vặt, ngắt quãng, lặp đi lặp lại ("Biết không!... Chỉ có một cách...") thoạt nghe giống lời của kẻ say chếnh choáng. Chính Bá Kiến cũng muốn coi đó là lời say để coi thường, cười cợt mà lảng tránh ("Ô tưởng gì!").
b) Nhưng thực chất đây là lời của một con người đã hoàn toàn tỉnh:
- Chí nhận thức rất rõ khát vọng chính đáng của mình: "Tao muốn làm người lương thiện!" — đó là tiếng nói của phần người, của lương tri đã thức dậy sau những ngày được Thị Nở chăm sóc.
- Chí ý thức sâu sắc về bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người: "Ai cho tao lương thiện? Làm thế nào cho mất được những vết mảnh chai trên mặt này?". Câu hỏi ấy cho thấy Chí hiểu rõ mình đã bị xã hội và chính Bá Kiến hủy hoại cả nhân hình lẫn nhân tính, không còn đường trở về.
- Chí nhận ra bế tắc tuyệt đối và đi tới lựa chọn cuối cùng một cách dứt khoát: "Tao không thể là người lương thiện nữa... Chỉ còn một cách là... cái này!". Đó là hành động giết Bá Kiến – kẻ gây ra bi kịch – rồi tự kết liễu đời mình.
c) Ý nghĩa: Những lời ấy là đỉnh điểm của sự thức tỉnh và cũng là lời tố cáo xã hội thực dân nửa phong kiến đã đẩy người nông dân lương thiện vào bi kịch bị tha hóa và bị khước từ quyền làm người. Vì vậy, đây là lời tỉnh táo, đầy đau đớn và phẫn uất, hoàn toàn không phải lời của một kẻ say.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.