Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu hỏi trang 134 SGK Ngữ văn 11

Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (trích Vũ Như Tô) – Nguyễn Huy Tưởng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chú ý thái độ của Vũ Như Tô, Đan Thiềm khi Nguyễn Vũ xuất hiện.
(văn bản: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (trích Vũ Như Tô) – Nguyễn Huy Tưởng)

Gợi ý trả lời

Khi Nguyễn Vũ xuất hiện (hớt hải chạy vào hỏi "Có việc gì thế? Ta nghe tiếng ầm ầm. Trong điện có việc gì?"), cần chú ý sự đối lập trong thái độ của hai nhân vật:

a) Thái độ của Đan Thiềm:
- Đan Thiềm là người tỉnh táo, nhạy bén và hiểu rõ tình thế nguy cấp. Nàng vội vàng, cấp bách báo tin và giục giã mọi người chạy trốn: loạn đã nổ ra, quân phản nghịch đang tràn vào, tính mạng Vũ Như Tô bị đe dọa.
- Trước Nguyễn Vũ, Đan Thiềm vẫn giữ sự quyết liệt, dồn dập, luôn hướng về mục tiêu duy nhất là cứu Vũ Như Tô thoát khỏi cái chết. Nàng không ảo tưởng vào chút quyền uy hay sự che chở nào nữa mà chỉ thấy hiểm họa trước mắt.

b) Thái độ của Vũ Như Tô:
- Vũ Như Tô vẫn mê muội, không tin vào thực tế loạn lạc. Ông bình tĩnh đến mức vô lý, cho rằng mình "quang minh chính đại", "không làm gì nên tội" nên không việc gì phải trốn chạy.
- Ông vẫn đắm chìm trong giấc mộng về Cửu Trùng Đài, tin rằng người ta hiểu và trân trọng tài năng, lí tưởng nghệ thuật của mình, nên hoàn toàn xa rời, lạc lõng với biến cố chính trị đang diễn ra.

→ Nhận xét: Sự xuất hiện của Nguyễn Vũ (một triều thần cũng hoảng loạn, bế tắc) càng làm nổi bật sự tương phản giữa một Đan Thiềm tỉnh táo, khẩn thiết cứu người tài với một Vũ Như Tô u mê, ảo vọng, xa rời thực tế. Chi tiết này báo trước bi kịch tất yếu của người nghệ sĩ thiên tài nhưng lầm lạc, không giải quyết được mâu thuẫn giữa khát vọng nghệ thuật và lợi ích thiết thực của nhân dân.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.