Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu hỏi trang 28 SGK Ngữ văn 11

Chí Phèo (Nam Cao)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Người kể chuyện đặt điểm nhìn ở đâu khi miêu tả những cảm xúc của Chí Phèo lúc đón nhận bát cháo hành của thị Nở?
(văn bản: Chí Phèo - Nam Cao)

Gợi ý trả lời

Phân tích điểm nhìn của người kể chuyện khi miêu tả cảm xúc của Chí Phèo lúc đón nhận bát cháo hành

a) Điểm nhìn được đặt ở bên trong nhân vật Chí Phèo (điểm nhìn bên trong, di chuyển vào nội tâm nhân vật):

Khi miêu tả những cảm xúc của Chí Phèo lúc đón nhận bát cháo hành của thị Nở, người kể chuyện tuy đứng ở ngôi thứ ba nhưng đã đặt điểm nhìn vào bên trong nhân vật Chí Phèo. Người kể chuyện hòa vào dòng tâm trạng, cảm giác của Chí để nhìn, để cảm nhận mọi thứ theo đúng cách Chí trải nghiệm: Chí "ngạc nhiên" rồi "thấy mắt mình hình như ươn ướt", thấy bát cháo hành "thơm", nhớ lại cả cuộc đời chưa từng được một người đàn bà nào cho cái gì, nhận ra mình "bâng khuâng", "vừa vui vừa buồn" và "ăn năn". Tất cả những rung động tinh vi ấy đều được nhìn từ bên trong tâm hồn Chí chứ không phải quan sát từ bên ngoài.

b) Sự dịch chuyển, hòa nhập điểm nhìn giữa người kể chuyện và nhân vật (lời nửa trực tiếp):

Người kể chuyện không đứng tách rời để thuật lại một cách khách quan, mà nhập vai, hóa thân vào nhân vật, khiến lời kể và lời (ý nghĩ) của nhân vật đan xen, hòa quyện (lời văn nửa trực tiếp). Nhờ vậy, giọng kể mang sắc thái, cảm xúc của chính Chí Phèo; người đọc như được sống trong nội tâm nhân vật, trực tiếp cảm nhận quá trình thức tỉnh của phần "người" trong Chí.

c) Tác dụng:

Việc đặt điểm nhìn bên trong và dịch chuyển vào nội tâm nhân vật giúp nhà văn khám phá, thể hiện tinh tế những biến chuyển tâm lí sâu kín của Chí Phèo — từ ngạc nhiên, xúc động đến khao khát hoàn lương, khao khát được làm người lương thiện. Qua đó bộc lộ cái nhìn nhân đạo sâu sắc của Nam Cao: tin vào bản chất lương thiện và khả năng thức tỉnh của con người ngay cả khi họ bị tha hóa.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.