Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập một

Giải Bài 4 trang 74 SGK Ngữ văn 6

Thực hành tiếng Việt (Cụm động từ và cụm tính từ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm một cụm tính từ trong truyện Gió lạnh đầu mùa. Từ tính từ trung tâm của cụm từ đó, hãy tạo ra ba cụm tính từ khác.
(văn bản: Gió lạnh đầu mùa (Thạch Lam))

Gợi ý trả lời

Bước 1. Nhắc lại kiến thức.
Cụm tính từ là tổ hợp từ gồm một *tính từ trung tâm* kết hợp với từ ngữ phụ thuộc đứng trước (chỉ mức độ: đã, đang, rất, hơi, quá…) hoặc đứng sau (chỉ mức độ, phạm vi, so sánh: lắm, quá, như…). Cần phân biệt cụm tính từ với từ ghép: từ ghép là một từ cố định (như *trắng đục, trắng muốt, trắng tinh, trắng xóa*), hai tiếng gắn chặt thành một đơn vị nghĩa, KHÔNG phải cụm tính từ.

Bước 2. Tìm một cụm tính từ trong truyện *Gió lạnh đầu mùa*.
Truyện có chi tiết: *mẹ cái Hiên rất nghèo*, chỉ có nghề mò cua bắt ốc nên không có tiền sắm áo cho con.
→ Cụm tính từ: rất nghèo.
- Tính từ trung tâm: nghèo
- Phần phụ trước: rất (chỉ mức độ).

Bước 3. Từ tính từ trung tâm “nghèo”, tạo ba cụm tính từ khác.
a) nghèo lắm (trung tâm “nghèo” + phụ sau “lắm” chỉ mức độ).

b) quá nghèo (phụ trước “quá” chỉ mức độ + trung tâm “nghèo”).

c) nghèo như xơ mướp (trung tâm “nghèo” + phụ sau so sánh “như xơ mướp”).
→ Cả ba đều là cụm tính từ hợp lệ vì có tính từ trung tâm “nghèo” kèm từ ngữ phụ thuộc, và đều là tổ hợp tạm thời chứ không phải từ ghép.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.