Giải Bài 2 trang 95 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Qua lời thơ, em nhận thấy bóng dáng của những câu chuyện cổ nào? Tìm từ ngữ, hình ảnh gợi liên tưởng đến những câu chuyện đó.
(văn bản: Chuyện cổ nước mình (Lâm Thị Mỹ Dạ))
Gợi ý trả lời
Qua lời thơ, bóng dáng những câu chuyện cổ hiện lên rất rõ. Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ không kể lại trọn vẹn câu chuyện nào, mà chỉ gợi ra bằng vài từ ngữ, hình ảnh quen thuộc để người đọc tự liên tưởng. Em nhận ra bóng dáng của các câu chuyện cổ sau:
a) Truyện "Tấm Cám"
- Từ ngữ, hình ảnh gợi liên tưởng: *"Thị thơm thị giấu người thơm"*.
- Hình ảnh quả thị thơm có cô gái hiền lành, nết na ẩn bên trong gợi ngay đến cô Tấm chui ra từ quả thị — người con gái "thơm thảo", chăm chỉ, ở hiền gặp lành.
b) Truyện "Đẽo cày giữa đường"
- Từ ngữ, hình ảnh gợi liên tưởng: *"Đẽo cày theo ý người ta / Sẽ thành khúc gỗ chẳng ra việc gì"*.
- Hình ảnh người đẽo cày cứ nghe theo ý mọi người nên hỏng cả cây cày, nhắc đến bài học về sự thiếu chủ kiến trong truyện ngụ ngôn này.
c) Truyện "Sự tích trầu cau"
- Từ ngữ, hình ảnh gợi liên tưởng: *"Đậm đà cái tích trầu cau / Miếng trầu đỏ thắm nặng sâu tình người"*.
- Chữ "tích trầu cau", "miếng trầu đỏ thắm" gợi nhớ câu chuyện cảm động về tình anh em, nghĩa vợ chồng gắn bó keo sơn.
d) Hình ảnh chung của thế giới cổ tích
- Từ ngữ, hình ảnh gợi liên tưởng: *"Ở hiền thì lại gặp hiền / Người ngay thì gặp người tiên độ trì"*.
- Lời thơ gợi nhắc chung đến nhiều truyện cổ tích có ông Bụt, bà Tiên luôn giúp đỡ người hiền lành, tốt bụng (như Tấm Cám, Cây tre trăm đốt, Sọ Dừa...).
→ Như vậy, chỉ bằng những hình ảnh, từ ngữ chắt lọc, nhà thơ đã làm sống dậy cả một kho tàng truyện cổ của dân tộc và những bài học đạo lí sâu sắc chứa đựng trong đó.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.