Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập một

Giải Bài 3 trang 95 SGK Ngữ văn 6

Chuyện cổ nước mình   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chuyện cổ đã kể với nhà thơ những điều gì về vẻ đẹp tình người?
(văn bản: Chuyện cổ nước mình (Lâm Thị Mỹ Dạ))

Gợi ý trả lời

Mở ý: Qua bài thơ *Chuyện cổ nước mình*, nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ cho thấy những câu chuyện cổ không chỉ để giải trí mà còn gửi gắm biết bao bài học về vẻ đẹp của tình người Việt Nam. Có thể thấy chuyện cổ đã kể với nhà thơ những điều sau:

a) Tình thương yêu, lòng nhân hậu giữa con người với con người. Hai câu thơ mở đầu đã nói rõ:
> "Tôi yêu chuyện cổ nước tôi / Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa."
Chuyện cổ dạy con người biết "thương người như thể thương thân", sống bao dung, độ lượng, giàu lòng yêu thương.

b) Triết lí "ở hiền gặp lành", cái thiện luôn chiến thắng cái ác. Nhà thơ viết:
> "Ở hiền thì lại gặp hiền / Người ngay thì gặp người tiên độ trì."
Người hiền lành, lương thiện rồi sẽ được đền đáp xứng đáng; kẻ ác phải chịu trừng phạt (như truyện *Tấm Cám*, *Thạch Sanh*…). Đó là niềm tin vào lẽ công bằng.

c) Lòng chung thủy, nghĩa tình son sắt và sự công bằng, thông minh. Các câu thơ gợi nhắc nhiều truyện cổ quen thuộc:
> "Thị thơm thị giấu người thơm" (*Tấm Cám* – người tốt bụng), "Đẽo cày theo ý người ta" (*Đẽo cày giữa đường* – bài học về chính kiến), "Đậm đà cái tích trầu cau / Miếng trầu đỏ thắm nặng sâu tình người" (*Sự tích trầu cau* – tình anh em, vợ chồng thắm thiết).
Qua đó, chuyện cổ ngợi ca sự thủy chung, tình nghĩa gắn bó của con người.

d) Sự thông minh, công bằng và lời khuyên nhủ, răn dạy của cha ông. Chuyện cổ còn là lời dặn dò, là kho báu kinh nghiệm được truyền lại cho đời sau:
> "Đời cha ông với đời tôi / Như con sông với chân trời đã xa / Chỉ còn chuyện cổ thiết tha / Cho tôi nhận mặt ông cha của mình."

Kết ý: Như vậy, chuyện cổ đã kể cho nhà thơ nghe về vẻ đẹp tình người Việt Nam: đó là lòng nhân hậu, yêu thương; tinh thần ở hiền gặp lành, trọng công bằng, lẽ phải; sự thủy chung, nghĩa tình và trí tuệ, kinh nghiệm sống mà cha ông gửi gắm cho muôn đời con cháu.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.