Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài 6 trang 92 SGK Ngữ văn 7

Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong phần đầu bài thơ, tác giả xưng “tôi” nhưng sang phần sau lại xưng “ta”. Theo em, việc thay đổi cách xưng hô như thế có ý nghĩa gì?
(văn bản: Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải))

Gợi ý trả lời

Phân tích sự thay đổi cách xưng hô từ "tôi" sang "ta":

a) Ở phần đầu bài thơ, tác giả xưng "tôi":

- Câu thơ "Từng giọt long lanh rơi / Tôi đưa tay tôi hứng" dùng đại từ "tôi" để diễn tả cảm xúc, rung động riêng tư của chính nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất trời.
- Đây là tiếng nói của một cá nhân cụ thể, thể hiện sự say mê, trân trọng và nâng niu của riêng tác giả đối với sự sống.

b) Ở phần sau, tác giả chuyển sang xưng "ta":

- Các câu "Ta làm con chim hót / Ta làm một cành hoa / Ta nhập vào hoà ca / Một nốt trầm xao xuyến" chuyển sang đại từ "ta".
- "Ta" vừa là số ít (chỉ chính nhà thơ), vừa mang nghĩa số nhiều (chỉ nhiều người, chỉ tất cả mọi người).

c) Ý nghĩa của sự thay đổi cách xưng hô:

- Sự chuyển đổi từ "tôi" sang "ta" thể hiện bước phát triển trong mạch cảm xúc của bài thơ: từ cảm xúc cá nhân riêng tư trước mùa xuân thiên nhiên chuyển sang khát vọng cống hiến chung cho đất nước, cho cuộc đời.
- Chữ "ta" khiến ước nguyện của nhà thơ không còn là mong muốn của riêng một người, mà trở thành tiếng lòng chung, lẽ sống chung của nhiều người, của mọi thế hệ: ai cũng muốn góp phần nhỏ bé của mình để làm nên mùa xuân lớn của đất nước.
- Nhờ đó, ước nguyện sống đẹp, sống có ích, lặng lẽ dâng hiến "một mùa xuân nho nhỏ" cho đời được nâng lên thành một lí tưởng sống cao đẹp mang tính phổ quát, giàu sức lan toả và lay động người đọc.

Kết luận: Việc thay đổi cách xưng hô từ "tôi" sang "ta" vừa diễn tả sự vận động tự nhiên của cảm xúc (từ riêng đến chung), vừa khẳng định khát vọng hoà nhập, cống hiến của nhà thơ với cuộc đời chung, biến mong ước cá nhân thành lẽ sống đẹp của mọi người.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.