Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 5 trang 33 SGK Ngữ văn 7

Cuộc chạm trán trên đại dương (trích Hai vạn dặm dưới biển)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nêu tác dụng của việc nhà văn đã để cho một nhà khoa học vào vai người kể chuyện ngôi thứ nhất.
(văn bản: Cuộc chạm trán trên đại dương (trích Hai vạn dặm dưới biển) – Giuyn Véc-nơ)

Gợi ý trả lời

a) Xác định ngôi kể và đặc điểm người kể chuyện

Văn bản *Cuộc chạm trán trên đại dương* được kể theo ngôi thứ nhất, qua lời nhân vật "tôi" – giáo sư A-rô-nắc, một nhà khoa học (nhà nghiên cứu sinh vật biển). Nhân vật này vừa trực tiếp tham gia vào cuộc săn đuổi "con cá thiết kình", vừa thuật lại toàn bộ sự việc.

b) Tác dụng của việc để một nhà khoa học vào vai người kể chuyện ngôi thứ nhất

- Tăng tính chân thực, đáng tin cậy cho câu chuyện: Người kể là người trong cuộc, trực tiếp chứng kiến và trải nghiệm, nên những gì được kể lại (hình dáng, kích thước, tốc độ, ánh sáng… của con vật lạ) trở nên sống động, cụ thể và có sức thuyết phục như thật.

- Làm nổi bật màu sắc khoa học của tác phẩm: Vì người kể là nhà khoa học nên các chi tiết được quan sát, đo đạc, suy luận, lí giải một cách tỉ mỉ, chính xác (ước lượng độ dài, phán đoán về cấu tạo, bản chất của vật thể…). Điều này rất phù hợp với thể loại truyện khoa học viễn tưởng, khiến những điều tưởng tượng, kì lạ vẫn mang vẻ hợp lí, có cơ sở khoa học.

- Giúp bộc lộ trực tiếp cảm xúc, thái độ, diễn biến tâm lí của nhân vật: Người đọc được theo dõi những băn khoăn, tò mò, ngạc nhiên, lo sợ rồi kinh ngạc của "tôi" trước hiện tượng bí ẩn, từ đó dễ đồng cảm và bị cuốn vào câu chuyện.

- Dẫn dắt, định hướng người đọc khám phá điều bí ẩn: Tầm hiểu biết và cách quan sát của nhà khoa học trở thành "điểm tựa" để người đọc cùng suy đoán, cùng bất ngờ khi sự thật dần được hé lộ (vật thể lạ thực chất là một chiếc tàu ngầm – điều vượt xa trí tưởng tượng đương thời), làm tăng sức hấp dẫn, hồi hộp cho tác phẩm.

→ Kết luận: Việc chọn một nhà khoa học làm người kể chuyện ngôi thứ nhất vừa tạo nên tính chân thực, khách quan, đậm chất khoa học cho câu chuyện tưởng tượng, vừa giúp bộc lộ cảm xúc nhân vật và lôi cuốn người đọc cùng tham gia hành trình khám phá điều kì bí.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.