Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 4 trang 83 SGK Ngữ văn 7

Thực hành tiếng Việt   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy trình bày về cách ghi cước chú cho một trong những từ ngữ, nội dung được đề nghị ở bài tập 3.

Gợi ý trả lời

Nhắc lại kiến thức (SGK Ngữ văn 7, Kết nối tri thức): *Cước chú* là lời giải thích liên quan đến từ ngữ, chi tiết hay nguồn trích dẫn… được dùng trong văn bản, nhằm giúp người đọc hiểu đúng và đầy đủ nội dung. Vì được đặt ở chân trang nên gọi là *cước chú* (chú thích ở chân trang).

Cách ghi cước chú gồm các bước:

a) Đánh dấu chỗ cần chú thích trong văn bản. Ngay sau từ ngữ (hoặc nội dung) cần giải thích, đặt một chữ số nhỏ ở phía trên, bên phải từ ngữ đó, ví dụ: *đồng bào¹*. Số này cho biết đó là từ ngữ được chú thích thứ mấy trong trang.

b) Vị trí ghi cước chú. Phần giải thích được ghi ở chân trang, tách khỏi phần văn bản chính bằng một dấu gạch ngang (dòng kẻ ngang) ngắn, để người đọc phân biệt rõ đâu là văn bản, đâu là lời chú thích. Chữ của cước chú có cỡ nhỏ hơn chữ của văn bản.

c) Cấu tạo mỗi cước chú ở chân trang, lần lượt gồm: kí hiệu đánh dấu (lặp lại chữ số đã đặt trên văn bản) → từ ngữ (hoặc nội dung) được chú thích → dấu hai chấm (:) → nội dung giải thích (giải nghĩa từ ngữ, nêu xuất xứ hoặc nguồn trích dẫn). Nếu là nguồn trích dẫn thì ghi rõ tên tác giả, tên tài liệu, nhà xuất bản, năm xuất bản, số trang.

Ví dụ minh họa (ghi cước chú cho một từ ở bài tập 3):

Giả sử trong văn bản có từ đồng bào cần chú thích.

- Trong văn bản viết: *…tình yêu thương dành cho đồng bào¹…*
- Ở chân trang, dưới dấu gạch ngang, ghi:

> ¹ Đồng bào: những người cùng một giống nòi, một dân tộc, một đất nước (theo truyền thuyết, người Việt cùng sinh ra từ một bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ).

Nếu cước chú nêu nguồn của một đoạn trích thì ghi theo mẫu:

> ² Dẫn theo Nguyễn Văn A, *Tên tài liệu*, NXB Giáo dục Việt Nam, 2021, tr. 25.

Như vậy, để ghi cước chú cho một từ ngữ ở bài tập 3, em chỉ cần: đánh số nhỏ sau từ ngữ trong văn bản → xuống chân trang, kẻ một gạch ngang → ghi lại số thứ tự, viết từ ngữ, dấu hai chấm rồi giải thích nghĩa (hoặc nêu nguồn).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.